Πληροφορίες
- Κεραμιδόγατος ο μαντουμανταδόρος (Β.Π)
- Όταν οι άλλοι κάνουν παρέλαση σαν γατιά έξω από την πόρτα του γαλατά (ΔΝΤ),εμείς βγαίνουμε στα κεραμίδια.
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Κ.ΛΑΠΑΒΙΤΣΑΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Κ.ΛΑΠΑΒΙΤΣΑΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Δευτέρα 24 Οκτωβρίου 2016
ΚΩΣΤΑΣ ΛΑΠΑΒΙΤΣΑΣ: ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΩΠΗ ΤΩΝ ΚΥΡΙΑΡΧΩΝ ΛΑΩΝ -(VIDEO ΜΕ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥΣ ΥΠΟΤΙΤΛΟΥΣ)
Ετικέτες
Κ.ΛΑΠΑΒΙΤΣΑΣ
Τρίτη 30 Δεκεμβρίου 2014
ΚΩΣΤΑΣ ΛΑΠΑΒΙΤΣΑΣ:Ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΕΡΔΙΣΕΙ
πηγή:
Κώστας Λαπαβίτσας
Η άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ είναι αποτέλεσμα του προγράμματος προσαρμογής που επιβλήθηκε στην Ελλάδα το 2010 από την Τρόικα (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και Διεθνές Νομισματικό Ταμείο) που διέθεσε τεράστια δάνεια στο πλαίσιο του προγράμματος διάσωσης ζητώντας άνευ προηγουμένου περικοπές στις δημόσιες δαπάνες, αυξήσεις φόρων και κατάρρευση μισθών. Ήταν ένα τυπικό, έως ακραίο, πακέτο λιτότητας με μια διαφορά ζωτικής σημασίας: Αυτή τη φορά δεν ήταν δυνατό να περιοριστούν οι επιπτώσεις της λιτότητας μέσω της υποτίμησης του νομίσματος όπως, για παράδειγμα, συνέβη στην Ασιατική κρίση του 1997-98. Η συμμετοχή της Ελλάδας στην ευρωζώνη είχε κλείσει όλες τις εξόδους διαφυγής.
Η βίαιη λιτότητα κατάφερε να σταθεροποιήσει την Ελλάδα και να την κρατήσει εντός της οικονομικής και νομισματικής ένωσης καταστρέφοντας την οικονομία και την κοινωνία. Το δημοσιονομικό έλλειμα έχει μειωθεί δραστικά, το έλλειμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών έχει μετατραπεί σε πλεόνασμα και η προοπτική αθέτησης της εξυπηρέτησης του εξωτερικού χρέους έχει υποχωρήσει. Αλλά το ΑΕΠ συρρικνώθηκε κατά 25%, η ανεργία εκτοξεύτηκε πάνω από το 25%, οι πραγματικοί μισθοί έχουν μειωθεί κατά 30% και η βιομηχανική παραγωγή έχει μειωθεί κατά 35%. Το ανθρώπινο κόστος των πολιτικών της τρόικας είναι ανυπολόγιστο και προσομοιάζει σε μια σιωπηλή ανθρωπιστική κρίση: Ο αριθμός των αστέγων έχει εκτοξευτεί , η πρωτοβάθμια υγειονομική περίθαλψη έχει καταρρεύσει, τα συσσίτια έχουν πολλαπλασιαστεί και η παιδική θνησιμότητα έχει αυξηθεί.
Από το καλοκαίρι του 2014 η ύφεση πλησιάζει στο τέλος της, βοηθούμενη από τις ισχυρές επιδόσεις του τουριστικού τομέα. Ωστόσο η ζημιά από τις πολιτικές της τρόικας είναι τόσο σοβαρή ώστε οι προοπτικές ανάπτυξης είναι… άθλιες. Η αδυναμία είναι έκδηλη στις εξαγωγές οι οποίες κατά πάσα πιθανότατα θα κλείσουν μειούμενες το 2014 ενώ οι εισαγωγές άρχισαν να αυξάνονται μόλις η ύφεση έδειξε σημάδια υποχώρησης. Αυτή είναι η εικόνα μιας βαθιά δυσλειτουργικής οικονομίας.
Εν μέσω της καταστροφής η τρόικα επιμένει σε περαιτέρω λιτότητα για να πετύχει τεράστια πρωτογενή πλεονάσματα στον προϋπολογισμό: 3% το 2015, 4,5% το 2016 και ακόμα μεγαλύτερα στο μέλλον. Σκοπός της είναι να εξυπηρετήσει το τεράστιο εξωτερικό της χρέος, το οποίο έχει ανέλθει στο 175% του ΑΕΠ από το περίπου 130% που ήταν το 2009. Περιέργως το ΔΝΤ υπολογίζει ότι η Ελλάδα θα καταγράφει ανάπτυξη κατά μέσο όρο 3,4% στα επόμενα πέντε χρόνια –με την προϋπόθεση φυσικά ότι προχωράει με ταχείς ρυθμούς στην ιδιωτικοποίηση της δημόσιας περιουσίας, την απορρύθμιση της εργασίας και την απελευθέρωση της αγοράς. Η τρόικα έχει υιοθετήσει πλήρως την οικονομία του παραλόγου.
Στην περίοδο 2010-11 οι Έλληνες αντιτάχθηκαν ενεργά στις καταστροφικές πολιτικές της Τρόικας και των εγχώριων συμμάχων της αλλά δεν κατάφεραν να τους σταματήσουν. Μετά το 2012 η ανεργία και η φτώχεια αυξήθηκαν και έγινε ακόμα πιο δύσκολη η οργάνωση της λαϊκής διαμαρτυρίας. Η εξάντληση που έφεραν οι πολιτικές της Τρόικας είναι τόσο μεγάλη ώστε οι ψηφοφόροι στράφηκαν μαζικά προς τα αριστερά με την ελπίδα ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα προσφέρει ένα καλύτερο μέλλον.
Ο ΣΥΡΙΖΑ υπόσχεται αφενός ότι θα πετύχει μια ουσιαστική διαγραφή του ελληνικού χρέους και αφετέρου ότι θα άρει τη λιτότητα με στόχο τους ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς, αντί για τα πλασματικά πλεονάσματα που απαιτούνται από την Τρόικα. Θα επανασυνδέσει τις οικογένειες στο δίκτυο της ηλεκτροδότησης, θα ανακουφίσει τους άστεγους προσφέροντάς τους τροφή και καταφύγια και θα αναλάβει άμεσα δράσεις για τη μείωση της ανεργίας μέσω δημοσίων προγραμμάτων. Έχει δεσμευθεί να μειώσει την τεράστια φορολογική επιβάρυνση και να τονώσει τις επενδύσεις σε μια προσπάθεια να πετύχει την ανάπτυξη.
Δεν υπάρχει τίποτα ριζοσπαστικό – και πολύ περισσότερο τίποτα επαναστατικό- σε αυτές τις πολιτικές. Αντιπροσωπεύουν την κοινή λογική και με αυτά θα ανοίξει ένα νέο δρόμο και στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Άλλωστε ο ΣΥΡΙΖΑ έχει επανειλημμένως δηλώσει την πρόθεσή του να κρατήσει τη χώρα εντός της οικονομικής και νομισματικής ένωσης και να αποφύγει τις μονομερείς ενέργειες. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η ηγεσία του είναι αφοσιωμένη στην ευρωπαϊκή προοπτική και πραγματικά πιστεύει ότι μπορεί να βοηθήσει στην αλλαγή της Ευρώπης από «τα μέσα».
Το πρόβλημα είναι ότι η Ε.Ε. δεν είναι καθόλου δεκτική στις ιδέες του ΣΥΡΙΖΑ. Οι έμποροι και οι τραπεζίτες της Γερμανίας έχουν επωφεληθεί σημαντικά από το ευρώ και δεν έχουν κανένα κίνητρο να εγκαταλείψουν τις πολιτικές λιτότητας. Το Βερολίνο έχει άλλωστε ήδη πολλά προβλήματα να αντιμετωπίσει την ώρα που η Ευρώπη παρουσιάζει νέα συμπτώματα αδυναμίας, με τη Γαλλία και την Ιταλία να βρίσκονται «στα σκοινιά». Υπάρχει επίσης ο Μάριο Ντράγκι της ΕΚΤ που λέει ασυναρτησίες σχετικά με την ποσοτική χαλάρωση, μια πολιτική που απεχθάνεται το Βερολίνο. Το τελευταίο πράγμα που θα επιθυμούσε τώρα η Γερμανία είναι ο ΣΥΡΙΖΑ και το πρόγραμμά του.
Μια εκστρατεία κινδυνολογίας είναι πολύ πιθανό να ξεκινήσει τις αμέσως επόμενες εβδομάδες προκειμένου να αποτρέψει τους Έλληνες να ψηφίσουν τα αριστερά κόμματα. Σε περίπτωση που η εκστρατεία αυτή αποτύχει, μια κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ είναι φυσιολογικό να αναμένει την εχθρότητα της Ε.Ε., η οποία δεν στερείται όπλων. Το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ είναι λογικό και μετριοπαθές αλλά δεν έχει εξασφαλισμένη χρηματοδότηση. Η Ελλάδα χρειάζεται σημαντική χρηματοδότηση για να εξυπηρετήσει το χρέος της το 2015, ίσως ακόμα και 20 δις ευρώ. Υπάρχουν ομόλογα την άνοιξη που θα μπορούσαν να τα διαχειριστεί, αλλά μέχρι τον Ιούλιο-Αύγουστο θα πρέπει να γίνουν επιπλέον αποπληρωμές 6-7 δις ευρώ για τις οποίες θα χρειαστεί επιπλέον χρηματοδότηση από το εξωτερικό και δεν χρειάζεται να επισημάνουμε ότι το ελληνικό τραπεζικό σύστημα θα βρεθεί τάχιστα σε κατάσταση ασφυξίας αν η ΕΚΤ σταματήσει την παροχή ρευστότητας.
Μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ θα αντιμετωπίσει κατά πάσα πιθανότητα ένα τελεσίγραφο προκειμένου να συνθηκολογήσει, ίσως και με αντάλλαγμα κάποια αποδυναμωμένη εκδοχή της λιτότητας. Αν το πράξει αυτό θα ήταν καταστροφικό για την Ελλάδα και μεγάλη ήττα για τους αντιπάλους της λιτότητας στην Ευρώπη. Είναι ζωτικής σημασίας ο ΣΥΡΙΖΑ να κερδίσει και να εφαρμόσει το πρόγραμμά του χωρίς συσπάσεις και με τη βοήθεια διεθνούς στήριξης. Οι γραμμές τις μάχης σχηματίζονται ήδη στην Ελλάδα.
Ετικέτες
Κ.ΛΑΠΑΒΙΤΣΑΣ
Κυριακή 8 Σεπτεμβρίου 2013
Κ.ΛΑΠΑΒΙΤΣΑΣ:Η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ
Έχει ανάψει για τα καλά η συζήτηση
στην ευρωπαϊκή Αριστερά για το μέλλον του ευρώ. Στη Γερμανία το Ντι Λίνκε έχει
θέσει το θέμα ανοιχτά και με όρους επιστημονικής έρευνας. Στη Γαλλία υπάρχει
συμπαγές ρεύμα απόρριψης του ευρώ που γνωστοί οικονομολόγοι εκφράζουν ακόμη και
στις σελίδες του Μοντ Ντιπλοματίκ. Στην Ισπανία εμφανίστηκε συντεταγμένη ομάδα
προσωπικοτήτων της Αριστεράς που διαπιστώνει την αποτυχία του κοινού
νομίσματος. Ως και το πανευρωπαϊκό δίκτυο Τρανσφόρμ, από τους ακραιφνέστερους
υποστηρικτές της ‘ευρωπαϊκής ιδέας’, φαίνεται πλέον να κατάλαβε ότι κάτι δομικό
συμβαίνει.
Τα επίδικα της συζήτησης είναι πολλά.
Το πρώτο και πιο άμεσο είναι η ανάδειξη του ευρώ σε μηχανισμό λιτότητας και
ύφεσης χωρίς ημερομηνία λήξης. Αλλά βέβαια το νόμισμα δεν είναι ποτέ ένα απλό
τεχνικό ζήτημα. Το δεύτερο επίδικο είναι το πλήγμα στην δημοκρατία, ιδίως στην
περιφέρεια, όπου οι υπερεθνικοί μηχανισμοί του ευρώ και η Τρόικα έχουν
καταστρατηγήσει βασικά δημοκρατικά δικαιώματα, καθώς και την εθνική
ανεξαρτησία, για να μην αναφέρουμε την αξιοπρέπεια. Το τρίτο είναι το κοινωνικό
υπόβαθρο του ευρώ διότι φυσικά το χρήμα δεν είναι ένα ουδέτερο οικονομικό
φαινόμενο. Η ΟΝΕ έχει αναδειχθεί σε μοχλό προώθησης των κυνικότερων συμφερόντων
του μεγάλου κεφαλαίου σε βάρος της μισθωτής εργασίας και των
μικρομεσαίων.
Το τέταρτο και φυσικά δυσκολότερο
είναι το τι έχει να προτείνει η Αριστερά. Όλο και περισσότεροι αντιλαμβάνονται
ότι το σαθρό και εκμεταλλευτικό κατασκεύασμα της ΟΝΕ δεν επιδέχεται
επιδιόρθωση. Η επιστροφή στα εθνικά νομίσματα φαντάζει απαραίτητη για τη
διασφάλιση της οικονομικής επιβίωσης των λαϊκών στρωμάτων, αλλά και για την
προάσπιση των δημοκρατικών και κυριαρχικών δικαιωμάτων. Δεν είναι δυνατόν όμως
η Αριστερά να επιδιώκει επιστροφή σε καθεστώς ανταγωνιστικών υποτιμήσεων και
συνακόλουθων εθνικών τριβών. Το ζητούμενο λοιπόν είναι να υπάρξουν ελεγχόμενες
ισοτιμίες, συγκράτηση των κερδοσκοπικών τάσεων του μεγάλου κεφαλαίου και
ουσιαστική αλληλεγγύη των ευρωπαϊκών λαών.
Άργησε δυστυχώς πολύ η ευρωπαϊκή
Αριστερά να αντιληφθεί το μέγεθος του προβλήματος, σε αντίθεση με τη Δεξιά.
Έπασχε, βλέπετε, από βαρύ ‘ευρωπαϊσμό’, από την πεποίθηση ότι η ΕΕ και η ΟΝΕ
είναι εκ φύσεως προοδευτικά μορφώματα που με τον αγώνα των λαών θα αποκτήσουν
πλήρως φιλεργατικό χαρακτήρα. Πίστεψε ότι αυτοί οι μηχανισμοί συνιστούν το
διεθνιστικό ξεπέρασμα του εθνικού κράτους, άρα είναι βήμα προς την Ευρώπη των
εργαζομένων.
Όταν λοιπόν ξέσπασε η κρίση,
πλημμυρίσαμε από ‘ρεαλιστικές’ αριστερές προτάσεις για την επιδιόρθωση του ευρώ
– μεταβιβάσεις πόρων, ευρωομόλογα, δανεισμός της κεντρικής τράπεζας και τα
παρόμοια. Λογικό ήταν να φανεί η Αριστερά άχρωμη και ανυπόληπτη στα μάτια των
εργαζομένων. Που πήγε η ιστορική παράταξη που επιδίωκε να αλλάξει τις σχέσεις
εξουσίας στην Ευρώπη, να ανατρέψει τον καπιταλισμό; Αυτή που είχε το κουράγιο
να ζητάει δραστικές λύσεις για τα κοινωνικά προβλήματα και δε φοβόταν να το
πει; Αποχώρησε από το πεδίο κι επέτρεψε ακόμη και στη φασιστική Δεξιά, τον
στυλοβάτη του πιο βάρβαρου καπιταλισμού, να παριστάνει την ‘αντισυστημική’
δύναμη.
Στη χώρα μας το πρόβλημα πήρε
ιδιαίτερα έντονη μορφή λόγω της οξύτητας της κρίσης. Οι κυβερνήσεις της
τελευταίας τριετίας έθεταν συνεχώς τον ελληνικό λαό μπροστά στο εκβιαστικό
δίλημμα ‘Μνημόνιο ή έξοδος από το ευρώ’, ενώ η Αριστερά αγωνίζονταν να τον
πείσει ότι το πρόβλημα είναι η νεοφιλελεύθερη πολιτική, η γερμανική υπεροψία, η
διεθνής κρίση, οτιδήποτε άλλο εκτός από το νόμισμα. Οι αφελέστεροι διατράνωναν
τη θέση ότι το πρόβλημα είναι ο ίδιος ο καπιταλισμός. Λες και θα μπορούσε να
είναι η φεουδαρχία … Ή λες και θα μπορούσαν να ανατραπούν οι καπιταλιστικές
σχέσεις χωρίς συγκεκριμένες απαντήσεις στα συγκεκριμένα προβλήματα της κρίσης.
Μεγάλο μέρος της ευθύνης έχει βέβαια
η διανόηση όλων των αποχρώσεων. Με το πείσμα του προσήλυτου, αλλά και την
ανασφάλεια του επαρχιώτη που επιτέλους πέρασε στα μεγάλα σαλόνια, η ελληνική
διανόηση διεκδίκησε βραβείο ‘ευρωπαϊσμού’ την ώρα που η χώρα καταστρέφονταν και
η Ευρώπη έμπαινε στην δίνη ιστορικής αλλαγής.
Η συζήτηση που σταδιακά γιγαντώνεται
στην Ευρώπη έχει μεγάλη σημασία για την αναγέννηση της Αριστεράς. Αργά ή
γρήγορα, θα βρει τον αντίκτυπό της και στην Ελλάδα. Ίσως τότε κι εμείς
αποκτήσουμε ρηξικέλευθη Αριστερά με ουσιαστικές απαντήσεις στα κοινωνικά και
εθνικά προβλήματα.
========================================================
Ετικέτες
Κ.ΛΑΠΑΒΙΤΣΑΣ
Τετάρτη 28 Αυγούστου 2013
Η ΕΛΛΑΔΑ ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΕΟ ΠΑΚΕΤΟ ΔΙΑΣΩΣΗΣ
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται νέο πακέτο διάσωσης, αλλά διέξοδο
ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ Κ.ΛΑΠΑΒΙΤΣΑ ΣΤΟΝ Guardian
Η Ελλάδα έχει μετατραπεί σε μείζον
θέμα των γερμανικών εκλογών καθώς οι πολιτικοί της αντιπαρατίθενται για την
αποτελεσματικότητα της ευρωπαϊκής παρέμβασης και για την πιθανή απώλεια των
χρημάτων των Γερμανών φορολογουμένων. Ο ισχυρός υπουργός Οικονομικών,
Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, δήλωσε ανοιχτά ότι θα υπάρξει ακόμη ένα πακέτο βοήθειας για
την Ελλάδα με μικρότερα όμως ποσά. Το ΔΝΤ, από την άλλη, πιέζει την Ε.Ε. να
αποδεχτεί την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους. Η συζήτηση αντανακλάται και
στην Ελλάδα, με κυβερνητικές πηγές να αφήνουν να εννοηθεί ότι θα υπάρξει
ελάφρυνση του χρέους μετά τις γερμανικές εκλογές, το τραπεζικό λόμπι να
επιχειρηματολογεί εναντίον της αναδιάρθρωσης και την αντιπολίτευση να
καταγγέλλει την παρέμβαση στο σύνολό της.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το ελληνικό
πρόγραμμα έχει αποτύχει. Το 2010, το ελληνικό δημόσιο χρέος μόλις υπερέβαινε τα
300 δισεκατομμύρια ευρώ. Ήταν κυρίως ιδιωτικό χρέος, με τα δύο τρίτα του να
προέρχονται από ξένους δανειστές και να υπόκεινται στο ελληνικό δίκαιο. Η
λογική επιλογή για την Ελλάδα θα ήταν να κηρύξει πτώχευση, να επιδιώξει την
ταχεία αναδιάρθρωση του χρέους της και να βάλει την οικονομία σε νέες βάσεις.
Αυτό μάλλον θα σήμαινε την έξοδο από την Ευρωπαϊκή Νομισματική Ενωση, μια
κίνηση με σημαντικό κόστος αλλά και μεγάλα πλεονεκτήματα που θα επέτρεπαν στην
ελληνική οικονομία να κάνει μια νέα αρχή.
Αντιθέτως, η Ε.Ε., υπό την ηγεσία της
Γερμανίας, αποφάσισε να "διασώσει" την Ελλάδα, προσφέροντάς τις
τεράστια νέα δάνεια υποχρεώνοντάς την παράλληλα σε αυστηρή λιτότητα και
μειώσεις μισθών... Το πρόγραμμα "διάσωσης" έχει ήδη συμπεριλάβει μια
αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους. Ένα μέρος του διαγράφηκε, παρότι τις
περισσότερες απώλειες υπέστησαν Έλληνες δανειστές -τράπεζες, συνταξιοδοτικά
ταμεία και αποταμιευτές.
Το πρόβλημα όμως είναι πως το 2014-15
η Ελλάδα θα πρέπει ακόμη να αποπληρώσει περισσότερα από 40 δισεκατομμύρια και,
καθώς το πρόγραμμα ολοκληρώνεται το 2013, δεν είναι σαφές από πού θα βρεθούν
αυτά τα κεφάλαια. Η κυβέρνηση έχει μειώσει δραματικά τις δαπάνες και έχει
επιβάλει φοροκαταιγίδα, ενώ θα μπορούσε επίσης να χρησιμοποιήσει το πλεόνασμα
από τους δανεισμούς των τελευταίων τριών χρόνων. Ακόμη και έτσι, είναι
εξαιρετικά απίθανο να ισοσκελίσει τον λογαριασμό, τη στιγμή μάλιστα που τα
οικονομικά της παραμένουν αβέβαια για το 2015- 2016. Αυτός είναι ο λόγος για
τον οποίο η Ελλάδα χρειάζεται ένα νέο πακέτο, το οποίο ίσως να φτάσει τα 20
δισεκατομμύρια ευρώ.
Το πραγματικό πρόβλημα, ωστόσο,
βρίσκεται μακροπρόθεσμα. Η δυναμική ανάπτυξης της Ελλάδας έχει καταρρακωθεί τα
τελευταία τρία χρόνια και τα μέτρα της Ε.Ε. για τις μειώσεις μισθών και τις
ιδιωτικοποιήσεις σε εξευτελιστικές τιμές κάνουν τα πράγματα χειρότερα.
Παράλληλα, το πρόγραμμα διάσωσης επιβάλλει στη χώρα να δημιουργήσει πρωτογενές
πλεόνασμα 4,5% του ΑΕΠ μέχρι το 2016 για να αποπληρώσει το χρέος της. Η επιβολή
λιτότητας εν μέσω ύφεσης είναι καταστροφική, για να μην πούμε παράλογη. Κάτω
από τέτοιες καταστάσεις, το βάρος του τεράστιου ελληνικού χρέους είναι ασήκωτο.
Επομένως, τι θα έπρεπε να γίνει;
Είναι η ώρα για την Ελλάδα να δείξει λίγη σύνεση και να σταματήσει να δέχεται
τις πολιτικές που επιβάλλουν οι Γερμανοί. Η χώρα δεν χρειάζεται ένα νέο πακέτο
το οποίο θα έφερνε συνέχιση των πολιτικών λιτότητας, πιθανώς με άλλο ένα
αναποτελεσματικό "κούρεμα" του χρέους. Η Ελλάδα θα πρέπει να επιβάλει
μορατόριουμ στην αποπληρωμή του χρέους και να προχωρήσει σε μια αυθεντική
αναδιάρθρωση που θα περιλαμβάνει και διαγραφές. Αυτό θα πρέπει να συνοδευθεί
από την άρση των καταστροφικών πολιτικών λιτότητας και των μειώσεων μισθών. Σε
αυτή τη βάση, η οικονομία θα μπορούσε να μπει σε διαφορετικό δρόμο, που θα
αποκαθιστούσε τη δυναμική ανάπτυξης με κοινωνική δικαιοσύνη.
Η Γερμανία αντιτίθεται κατηγορηματικά
σε μια τέτοια προοπτική και μπορεί να ανασύρει το φάντασμα της αποχώρησης από
το ευρώ. Δεν βρισκόμαστε όμως πια στο 2010. Είναι κοινώς αποδεκτό ότι το κοινό
νόμισμα έχει προκαλέσει οικονομική και κοινωνική καταστροφή στην περιφέρεια της
Ευρωζώνης, ενώ πιέζει παράλληλα την οικονομία των χωρών του πυρήνα. Έχει αναπτυχθεί
ένας ζωηρός διάλογος για τη βιωσιμότητα και τη χρησιμότητα του ευρώ στη Γαλλία,
την Ιταλία, την Ισπανία, ακόμη και τη Γερμανία. Οι πολιτικές για την υπεράσπιση
του ευρώ από το 2010 δεν έχουν μόνο καταστρέψει την Ελλάδα, αλλά απειλούν και
τη συνολική ενότητα της Ευρώπης θέτοντας σε κίνδυνο ολόκληρο το μεταπολεμικό
οικοδόμημα. Αν η Ελλάδα απειληθεί με έξοδο από αυτόν τον ασυνεπή και παράλογο
μηχανισμό, δεν θα πρέπει να φοβηθεί, αλλά να κάνει αυτό που πρέπει για να σώσει
την οικονομία και τον λαό της.
Η τωρινή κυβέρνηση, ωστόσο, είναι
φυσικά ανίκανη να ακολουθήσει μια τέτοια πολιτική, καθώς είναι απόλυτα
υποταγμένη στους δανειστές της. Η μόνη ελπίδα βρίσκεται στην Αριστερά, της
οποία ηγείται η αξιωματική αντιπολίτευση, ο ΣΥΡΙΖΑ. Υπάρχει πρωτοφανής θυμός και
απόγνωση στη χώρα, η οποία είναι προς όφελος του ΣΥΡΙΖΑ αλλά και της φασιστικής
Δεξιάς. Μια κυβέρνηση της Αριστεράς δίνει την ελπίδα για την αποκατάσταση της
λογικής στην Ελλάδα και βοηθά να αλλάξει η πορεία της ηπείρου προτού τα
φαντάσματα του παρελθόντος επανέλθουν. Η Ελλάδα δεν χρειάζεται ακόμη ένα πακέτο
διάσωσης, αλλά τη γενική αλλαγή κατεύθυνσης. Τότε ίσως ακόμη και οι Γερμανοί
πολιτικοί να κατανοήσουν τι έχουν πραγματικά δημιουργήσει στην Ευρώπη.
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ "ΑΥΓΗ"-28/8/2013
========================================================
Ετικέτες
Κ.ΛΑΠΑΒΙΤΣΑΣ
Κυριακή 7 Οκτωβρίου 2012
Κ.ΛΑΠΑΒΙΤΣΑΣ:ΜΕΝΟΥΜΕ ΣΤΟ €, ΔΙΑΛΥΟΥΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η επιδείνωση της οικονομικής
κατάστασης στην Ισπανία τις τελευταίες εβδομάδες σηματοδότησε
νέα φάση της ευρωπαϊκής αναταραχής. Είναι πια φανερό ότι δεν έχουμε τρεις,
ή τέσσερις κρίσεις, μία σε κάθε χώρα, που απλώς έτυχε να συμπέσουν
χρονικά, κάτι που θα ήταν ιστορικά πρωτοφανές. Η αναταραχή είναι ενιαία, πηγάζει
από την παγκόσμια κρίση που ξέσπασε το 2007 κι έχει να κάνει με τη νομισματική
ένωση. Το κοινό νόμισμα έχει διαχωρίσει την ευρωζώνη σε κέντρο και περιφέρεια.
Τα χρέη της περιφέρειας – δημόσια και ιδιωτικά - είναι σε
ευρώ, το οποίο υποτίθεται ότι είναι το εθνικό νόμισμα της κάθε χώρας, αλλά στην
πράξη είναι ένα ξένο νόμισμα που ελέγχεται κυρίως από το Βερολίνο δημιουργώντας
ασφυξία στην περιφέρεια. Η αντιμετώπιση της κρίσης με τις μεθόδους της τρόικας
μέσα στο πλαίσιο της νομισματικής ένωσης επιφέρει ύφεση, ανεργία, φτώχεια και κοινωνική
διάλυση.
Η ισπανική οικονομία, όσο κι αν
ξαφνιαστούν πολλοί στην Ελλάδα, είναι ίσως ασθενέστερη της ελληνικής, όπως
τουλάχιστον αυτή ήταν πριν παρέμβει η τρόικα. Κατά τη δεκαετία του 2000, ο
ρυθμός ανάπτυξης και η άνοδος της παραγωγικότητας ήταν χαμηλότεροι από τους
ελληνικούς. Η ισπανική ανταγωνιστικότητα υποχώρησε συστηματικά ως προς τις
χώρες του κέντρου, με αποτέλεσμα το 2008 η χώρα να έχει έλλειμμα
τρεχουσών συναλλαγών της τάξης του 10% του ΑΕΠ. Υπήρξε επίσης πιστωτικό
όργιο στην αγορά ακινήτων, το οποίο τελικά οδήγησε το τραπεζικό σύστημα σε
κατάσταση χρεοκοπίας. Στην ουσία η ένταξη της Ισπανίας στην ΟΝΕ ήταν
αποτυχημένη.
Αντιμέτωπη με την κρίση η ισπανική
πολιτική ελίτ υιοθέτησε το δίπτυχο της τρόικας, δηλαδή ‘σταθεροποίηση μέσω
λιτότητας’ και ‘ανάπτυξη μέσω απελευθέρωσης αγορών και ιδιωτικοποιήσεων’, αλλά
ηπιότερα από την Ελλάδα δεδομένου ότι η τρόικα δεν παρενέβη επίσημα. Έστω κι
έτσι, τα αποτελέσματα ήταν καταστροφικά. Το 2012 η Ισπανία αντιμετωπίζει δημοσιονομικό
έλλειμμα της τάξης του 6.5%, συρρίκνωση του ΑΕΠ ίσως 2-3%,ανεργία που
ξεπερνάει το 25%. Τεράστιες εντάσεις έχουν εμφανιστεί ανάμεσα στις
επαρχίες της χώρας, ιδίως στην Καταλωνία, λόγω λιτότητας και χρηματικών
μεταβιβάσεων. Οι ισπανικές τράπεζες θα χρειαστούν τουλάχιστον60δις για
ανακεφαλαιοποίηση, ενώ τα επιτόκια μακροχρόνιου δημόσιου δανεισμού κινούνται
ξανά κοντά στο απαγορευτικό 6%. Μέσα σ’αυτό το κλίμα, η κυβέρνηση Ραχόι
ανακοίνωσε νέο πρόγραμμα λιτότητας ύψους 40δις για να φέρει το έλλειμμα
στο 4.5% το 2013, με την ελπίδα να αποφύγει ισπανικό Μνημόνιο. Πρόκειται
για παραλογισμό που θα οδηγήσει τη χώρα σε έρημο, χωρίς να αποφευχθεί τελικά η
παρέμβαση της τρόικας.
Η Ελλάδα βρίσκεται βέβαια ήδη στην
έρημο. Μέ το δίπτυχο ‘σταθεροποίηση και ανάπτυξη’ που επέβαλε η τρόικα, θα
υπάρξει συνολική συρρίκνωση του ΑΕΠ περίπου 20% μέχρι το τέλος του
2012, ενώ η ανεργία πλέον ξεπέρασε το 24%. Τα στοιχεία της συνολικής ζήτησης
βρίσκονται σε άτακτη υποχώρηση – κατανάλωση, επενδύσεις και (τον Ιούλιο-Αύγουστο)
ακόμη και οι εξαγωγές που είχαν δείξει κάποιο δυναμισμό μετά το 2010. Η πτώση
τους μάλλον οφείλεται στην ύφεση που πλέον χτυπάει ολόκληρη την ευρωζώνη, αλλά
και στην υψηλή ισοτιμία του ευρώ, καθώς και στη δυσκολία των εξαγωγέων να
λάβουν πιστώσεις από τις τράπεζες.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι και το
δεύτερο Μνημόνιο που συνόδευσε το καταστροφικό PSI έχει
εξωκείλει πλήρως. Το πρωτογενές έλλειμμα για το 2012 πιθανώς να κινηθεί γύρω
στα 3δις, οι ανάγκες ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών αυξάνονται συνεχώς
καθώς όλο και περισσότερα δάνεια δεν μπορούν να εξυπηρετηθούν, το δημόσιο
χρέος είναι γύρω στο 170% και δεν υπάρχει απολύτως καμία περίπτωση να
επιτευχθεί ο στόχος του 120% για το 2020. Το πρόγραμμα του
δεύτερου Μνημονίου αναπόφευκτα θα χρειαστεί επιμήκυνση, η οποία θα
απαιτήσει νέο δανεισμό, ίσως και 30-40 δις.
Αντιμέτωπη με μια οικονομία που ήδη
καταρρέει, η τρικομματική κυβέρνηση ετοιμάζει να επιβάλει νέα λιτότητα της
τάξης των 13-14δις. Την οποία συνοδεύει με διάφορες εξωπραγματικές
εκτιμήσεις περί ισοσκελισμένου προϋπολογισμού, χαμηλών νέων δανειακών αναγκών
λόγω επιμήκυνσης, και ‘φως στο τούνελ’ το 2014. Η συντηρητικότερη
ρεαλιστική εκτίμηση είναι ότι το 2013 η συρρίκνωση του ελληνικού ΑΕΠ θα είναι 5% με
τηνανεργία να οδεύει προς το 30%. Αν υπάρξει γενικευμένη παγκόσμια ύφεση,
πράγμα διόλου απίθανο, η συρρίκνωση του ΑΕΠ θα είναι κατά πολύ μεγαλύτερη,
χωρίς ωστόσο να έχει θεραπευτεί η κρίση. Εν ολίγοις, η Ελλάδα απειλείται με
κοινωνικό ολοκαύτωμα.
Η τακτική που ακολουθεί η ελληνική
άρχουσα τάξη είναι ξεκάθαρη. Θα επιβάλλει νέα λιτότητα, παρά τις
τρομακτικές επιπτώσεις για την κοινωνία, αγωνιώντας να λάβει την
επόμενη δόση των 31.5δις. Παράλληλα το κράτος έχει στην ουσία κηρύξει
μερική παύση εσωτερικών πληρωμών προς επιχειρήσεις και επαγγελματίες,
ενώ μονοπωλεί τη διαθέσιμη ρευστότητα από τις τράπεζες, σε μιά προσπάθεια
να κερδηθεί χρόνος. Με τα31.5δις ελπίζεται ότι θα ανακεφαλαιοποιηθούν οι
τράπεζες και θα πληρωθούν μερικά από τα χρέη του Δημοσίου. Θα κρατηθεί έτσι η
χώρα με νύχια και με δόντια μέσα στο ευρώ, προσβλέποντας στην πολυπόθητη ‘συνολική’
λύση για την ΟΝΕ, οπότε κάποιο ξεροκόμματο θα πεταχτεί στην Ελλάδα. Αυτός
ο παιδαριώδης συλλογισμός εμφανίζεται ως ‘στρατηγική’ από τους αρριβίστες που
χαράζουν την πορεία της χώρας την τελευταία τριετία.
Το πρώτο εμπόδιο που θα αντιμετωπίσει
το μεγαλοφυές σχέδιο είναι το ΔΝΤ. Όχι λόγω σκληρότητας, ή ιδεολογικής
αγκύλωσης, όπως συχνά λέγεται στη χώρα μας, αλλά λόγω καταστατικού και αδήριτης
ελληνικής πραγματικότητας. Η έκθεση του ΔΝΤ στη χώρα μας, αν συνεχιστεί το
δεύτερο Μνημόνιο, θα φτάσει τα 45δις. Πρόκειται για τεράστιο ποσό και οι
φτωχές χώρες που παρέχουν κονδύλια δικαιολογημένα διαμαρτύρονται. Το χειρότερο
όμως είναι ότι, αν η Ελλάδα κηρύξει αδυναμία πληρωμής – που ήδη διαγράφεται –
αναγκαστικά δεν θα πληρώσει και το ΔΝΤ. Θα πρόκειται για πρωτοφανές
γεγονός, βόμβα στα θεμέλια του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Ως εκ
τούτου, το ΔΝΤ επείγεται να αποσυρθεί από το αποτυχημένο ελληνικό
πρόγραμμα.
Το δεύτερο εμπόδιο είναι η
εξασφάλιση νέων πηγών χρηματοδότησης. Η Ελλάδα, είτε λόγω επιμήκυνσης του
Μνημονίου,
είτε μετά από κάποια ‘συνολική’ λύση, θα χρειαστεί δεκάδες δισεκατομμυρίων. Ποιό ευρωπαϊκό κοινοβούλιο θα εγκρίνει νέα κονδύλια; Η Ελλάδα θα χρειαστεί επίσης διαγραφή του χρέους της ώστε να γίνει βιώσιμο. Φρόντισε όμως το απαράδεκτο PSI να μετατρέψει το χρέος από ιδιωτικό σε επίσημο, απαλλάσσοντας τις τράπεζες του εξωτερικού με ευνοϊκούς όρους. Ο χαμένος από μια νέα διαγραφή θα είναι ευθέως ο ευρωπαίος πολίτης, πράγμα που την καθιστά πολιτική δυναμίτιδα για τους ιθύνοντες της ΕΕ.
είτε μετά από κάποια ‘συνολική’ λύση, θα χρειαστεί δεκάδες δισεκατομμυρίων. Ποιό ευρωπαϊκό κοινοβούλιο θα εγκρίνει νέα κονδύλια; Η Ελλάδα θα χρειαστεί επίσης διαγραφή του χρέους της ώστε να γίνει βιώσιμο. Φρόντισε όμως το απαράδεκτο PSI να μετατρέψει το χρέος από ιδιωτικό σε επίσημο, απαλλάσσοντας τις τράπεζες του εξωτερικού με ευνοϊκούς όρους. Ο χαμένος από μια νέα διαγραφή θα είναι ευθέως ο ευρωπαίος πολίτης, πράγμα που την καθιστά πολιτική δυναμίτιδα για τους ιθύνοντες της ΕΕ.
Το τρίτο, και τελικά ίσως
σημαντικότερο, είναι ότι σε καμία περίπτωση δεν προβλέπεται άρση της
λιτότητας και άρα θα οξυνθούν κι άλλο οι κοινωνικές πιέσεις. Όσοι νομίζουν
ότι η χαλαρή πολιτική αντίδραση της αντιπολίτευσης θα επιτρέψει στην ελληνική
άρχουσα τάξη να ελέγξει την κατάσταση, πλανώνται πλάνην οικτράν. Διότι υπάρχει
επίσης η διαδικασία κοινωνικής αποσάθρωσης και η ανομία, που κάλλιστα μπορούν
να οδηγήσουν σε ακυβερνησία. Τα φαινόμενα που θα εμφανιστούν στις λαϊκές
γειτονιές της Αθήνας το 2013-4, αν συνεχιστεί η τρέχουσα πολιτική, θα είναι
πρωτοφανή. Η παραμονή στο ευρώ διαλύει την κοινωνία.
Η ιστορική ευθύνη της Αριστεράς στις
συνθήκες αυτές είναι τεράστια. Καλείται να δράσει ως ηγέτιδα δύναμη που μπορεί
να βγάλει την κοινωνία από την κρίση, αλλάζοντας τους συσχετισμούς υπέρ
της εργασίας και να βάζοντας τη χώρα σε τροχιά προόδου. Για να το κάνει
αυτό όμως πρέπει πρώτα να δεχτεί ότι η αποτυχία του προγράμματος της τρόικας
δεν οφείλεται γενικά και αφηρημένα στη λιτότητα. Η λιτότητα είναι
ιδιαίτερα καταστρεπτική στην Ελλάδα γιατί η χώρα δεν έχει έλεγχο της
νομισματικής πολιτικής και η ΟΝΕ δεν επιτρέπει την υποτίμηση του
νομίσματος. Συνεπώς όλη η πίεση διοχετεύεται στο εσωτερικό, δημιουργώντας
τραγικές καταστάσεις. Πρέπει επίσης η Αριστερά να δεχτεί ότι το
δίπτυχο ‘σταθεροποίηση και ανάπτυξη’ δεν είναι πολιτική ιδιοτροπία της κακιάς
Μέρκελ. Απεναντίας, πηγάζει από τη νεοφιλελεύθερη ιδεολογία στον πυρήνα
της ΟΝΕ και από τα τραπεζικά και επιχειρηματικά συμφέροντα που τη
στηρίζουν.
Παρόμοια ελληνικά συμφέροντα, άρρηκτα
δεμένα με την ΟΝΕ, δημιούργησαν την εγχώρια ‘παράταξη του ευρώ’, επεβαλαν τα Μνημόνια,
εξαπέλυσαν πρωτοφανή ιδεολογικό πόλεμο και γέννησαν φόβο στους εργαζόμενους. Τα
συμφέροντα αυτά διακινδυνεύουν ολική καταστροφή και απώλεια της εθνικής
κυριαρχίας, αρκεί να παραμείνει η χώρα στο ευρώ περιμένοντας τη σωτηρία από τις Βρυξέλλες.
Το δυστύχημα είναι ότι το φετίχ του ευρώ έχει φτάσει να φοβίζει και
μεγάλα κομμάτια της Αριστεράς. Όσο η Αριστερά δεν αντιμετωπίζει με
θάρρος και λογική την ευρωψύχωση των κυρίαρχων στρωμάτων, δεν θα μπορέσει να
διαμορφώσει εναλλακτικό πρόγραμμα υπέρ των λαϊκών συμφερόντων.
Η απόρριψη της λιτότητας, η διακήρυξη
ριζοσπαστικών προθέσεων και οι μακροσκελείς λίστες μέτρων, ούτε πείθουν, ούτε
αποτελούν ουσιαστικό πρόγραμμα, όταν παράλληλα λέγεται σε όλους τους τόνους ότι
η χώρα θα παραμείνει στην ΟΝΕ. Το θέμα του ευρώ πρέπει να τεθεί με όρους
κυβερνητικής εξουσίας στη βάση προγράμματος για κάθε ενδεχόμενο. Κανείς δεν
αντιλέγει ότι μία έξοδος από την ΟΝΕ θα ήταν επώδυνη διαδικασία, με σημαντικούς
κινδύνους. Αν όμως η Ελλάδα είχε φύγει από το ευρώ το 2010, δεν θα είχε το κόστος
του 18% του ΑΕΠ που της επιφύλαξαν τα Μνημόνια και σήμερα θα ήταν
στην ανάκαμψη. Τώρα η χώρα καταρρέει, το άμεσο μέλλον διαγράφεται τραγικό και
τα δυσκολότερα είναι ακόμη μπροστά της. Θα πρόκειται για ιστορική ολιγωρία προς
την ελληνική κοινωνία να μη δώσει εγγυήσεις η Αριστερά ότι μπορεί να
αντιμετωπίσει και την έξοδο με όρους που θα είναι υπέρ του κόσμου της εργασίας. Είμαστε
πλέον στο παρά ένα.
Ετικέτες
Κ.ΛΑΠΑΒΙΤΣΑΣ
Σάββατο 9 Ιουνίου 2012
Κ.ΛΑΠΑΒΙΤΣΑΣ:ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ κ ΚΙΝΔΥΝΟΙ
Η εκλογική άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ
είναι η πιο αισιόδοξη πολιτική εξέλιξη από την αρχή της γιγαντιαίας κρίσης της
Ευρωζώνης. Το δίλημμα των εκλογών της 17ης Ιουνίου είναι ξεκάθαρο. Αν
σχηματιστεί αριστερή κυβέρνηση που θα εφαρμόσει το ριζοσπαστικό πρόγραμμα του
ΣΥΡΙΖΑ, υπάρχει η δυνατότητα αφενός να βγει η Ελλάδα από την κρίση και αφετέρου
να δρομολογηθεί νέα πορεία για την υπόλοιπη Ευρώπη. Αν σχηματίσει κυβέρνηση ο
μετριότατος κ. Σαμαράς, η χώρα θα συνεχίσει ακάθεκτη προς την κατάρρευση, που
όλα δείχνουν πως δεν θα αργήσει.
Τις τελευταίες μέρες έγινε
ξεκάθαρο ακόμη και για τους πιο δύσπιστους ότι η κρίση είναι πανευρωπαϊκή και
όχι απλώς ελληνική. Δεν ευθύνεται ο ελληνικός δημόσιος τομέας ούτε η ελληνική
διαφθορά και οι πελατειακές σχέσεις για την τεράστια αναταραχή. Το πρόβλημα
έχει να κάνει, πρώτον, με την παγκόσμια κρίση που ξεκίνησε το 2007 στις ΗΠΑ
και, δεύτερον, με τους μηχανισμούς του ευρώ που διαμεσολάβησαν και επέτειναν
την κρίση στην Ευρώπη. Μετά από δύο χρόνια συνεχούς άρνησης και θεωρητικών
ακροβασιών -από τα δεξιά, αλλά δυστυχώς και από τα αριστερά- η σκληρή
πραγματικότητα σταδιακά γίνεται αποδεκτή από όλους. Ο λόγος είναι απλός. Τη
στιγμή αυτή η Ισπανία χρειάζεται ίσως 250-300 δισ. ευρώ τα οποία δεν θα
μπορέσει να βρει στις ανοιχτές αγορές και άρα μάλλον θα μπει στο πρόγραμμα
"διάσωσης".
Θα ακολουθήσει βίαιη γενίκευση
της κρίσης του ευρώ που θα φέρει νέα δεδομένα στην Ευρώπη. Δύο παράγοντες έχουν
καταλυτική σημασία. Ο πρώτος είναι τα συμφέροντα του χρηματοπιστωτικού τομέα
και κυρίως των τραπεζών. Στην ουσία το τραπεζικό σύστημα της Ισπανίας είναι
χρεωκοπημένο, αλλά και της Γερμανίας είναι κάθε άλλο παρά υγιές.
Οι δυνατότητες για τους κυβερνώντες
δεν είναι πολύ μεγάλες. Η παροχή ρευστότητας από την ΕΚΤ, την οποία πολλοί
θεωρούν ως ένα είδος μαγικού ραβδιού, δεν μπορεί βέβαια να λύσει το πρόβλημα
της φερεγγυότητας των ευρωπαϊκών τραπεζών. Το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να
επιτρέψει την τεχνητή αναπνοή, όπως ήδη γίνεται με τις ελληνικές τράπεζες. Οι
τράπεζες χρειάζονται νέα κεφάλαια για να διορθώσουν τους ισολογισμούς τους και
αυτά μπορούν να προέλθουν μόνο από το κράτος, δηλαδή από τη φορολογία.
Εδώ όμως εμφανίζεται αμέσως ο
δεύτερος παράγοντας, δηλαδή η έλλειψη πανευρωπαϊκού κράτους. Ποια χώρα θα
δεχτεί να χρηματοδοτήσει με τα λεφτά των φορολογουμένων της τις τράπεζες μιας
άλλης, χωρίς σκληρό αντάλλαγμα; Και ποια χώρα θα δεχτεί αδιαμαρτύρητα την άφιξη
κάποιου ξένου γραφειοκράτη, ο οποίος θα κομίζει εντολές για το κλείσιμο
τραπεζών;
Όποιος νομίζει ότι μπορεί να φτιαχτεί
ένας τέτοιος μηχανισμός στα γρήγορα, ώστε να δημιουργηθούν γεγονότα επί του
εδάφους τα οποία θα ωθήσουν την Ευρώπη προς την ενοποίηση, απλώς δείχνει πόσο
άσκεφτος ή πανικόβλητος είναι. Αυτός ο τυχοδιωκτισμός έστησε και το
τερατούργημα της νομισματικής ένωσης που έχει φέρει την Ευρώπη στα πρόθυρα της
καταστροφής. Διότι η βασική αιτία της έλλειψης ενιαίου ευρωπαϊκού κράτους είναι
η έλλειψη ενιαίου ευρωπαϊκού έθνους.
Οι λαοί της Ευρώπης δεν θέλουν
τη δημιουργία ενιαίου έθνους, ή ενιαίου "δήμου", ενώ βεβαίως
επιθυμούν τη συνεργασία ή και τη συναδέλφωση. Ούτε και μπορούν τα έθνη να
δημιουργηθούν στα κρυφά ή στους δαιδαλώδεις διαδρόμους των Βρυξελλών. Αν το
επόμενο διάστημα ληφθούν βεβιασμένες αποφάσεις που θα προδικάζουν την ταχεία
εμφάνιση δημοσιονομικής ένωσης, η Ευρώπη θα μπει σε εξαιρετικά επικίνδυνη πορεία
που κάλλιστα μπορεί να περιλαμβάνει πολιτική, διπλωματική, ακόμη και
στρατιωτική ένταση. Ο λόγος είναι, φυσικά, ότι ο τελικός λογαριασμός θα
καταλήξει στη Γερμανία, είτε λόγω διάσωσης των τραπεζών είτε λόγω αθέτησης
πληρωμών από πλευράς των χωρών της περιφέρειας.
Δεδομένων αυτών των συνθηκών, η
Γερμανία, που είναι η πραγματική πηγή ισχύος στην ΟΝΕ, βρίσκεται ενώπιον
μέγιστου προβλήματος. Η οικονομία της παρουσιάζει μέτρια εγχώρια απόδοση, αλλά
μεγάλη εξαγωγική επιτυχία, κυρίως προς τις χώρες της Ασίας, τα τελευταία τρία
χρόνια. Το τραπεζικό της σύστημα παραμένει εξαιρετικά επισφαλές. Η έκθεση της
χώρας στο χρέος της περιφέρειας της ΟΝΕ είναι ήδη τεράστια, αν συνυπολογίσουμε
τον δανεισμό της Μπούντεσμπανκ προς τις άλλες κρατικές τράπεζες. Όσο κι αν
ξαφνιάζει πολλούς στην Ελλάδα, υπάρχει κίνδυνος κατάρρευσης της γερμανικής
φερεγγυότητας, αν συνεχιστεί η μεγέθυνση της έκθεσης σε προβληματικό χρέος
άλλων.
Συνεπώς καμία λύση της κρίσης
που θα περιλαμβάνει νέες δαπάνες ή γενναιόδωρο δανεισμό σε πανευρωπαϊκή βάση δεν
πρόκειται να γίνει εύκολα αποδεκτή από γερμανικής πλευράς. Η γερμανική άρχουσα
τάξη αντιλαμβάνεται πολύ καλά το πιθανό κόστος για την ίδια. Το πιθανότερο
είναι, λοιπόν, ότι θα συνεχίσει να επιμένει στην πολιτική της λιτότητας που
μετακυλίει το κόστος στους άλλους.
Με την πολιτική αυτή διακινδυνεύει
φυσικά την κατάρρευση της ΟΝΕ ή την έξοδο μιας ή περισσοτέρων χωρών. Το
πιθανότερο όμως είναι ότι η γερμανική άρχουσα τάξη θα το ρισκάρει και, αν όντως
προκύψει ένα τέτοιο ενδεχόμενο, θα επιχειρήσει να ελαχιστοποιήσει το κόστος για
την ίδια στις νέες συνθήκες. Δεν είναι ασυνήθιστο για μια άρχουσα τάξη να
αντιδρά με τέτοιο τρόπο. Στο κάτω-κάτω αυτό έκανε και η ελληνική, όταν το 2010
αρνήθηκε διαρρήδην να δεχτεί την προοπτική της εξόδου, προτίμησε να ρισκάρει εντός
της ΟΝΕ κι έφερε τη χώρα στο χείλος του γκρεμού.
Με αυτά τα δεδομένα, μιά
αριστερή κυβέρνηση στην Ελλάδα, που θα προχωρήσει, ως οφείλει, στην
κοινοβουλευτική ακύρωση των Μνημονίων και στη σταδιακή διαγραφή του χρέους, θα
αποτελέσει τρομακτική πρόκληση για τη γερμανική πλευρά. Το τελεσίγραφο που θα
κηρύσσει αδυσώπητο πόλεμο θα φτάσει αμέσως, πιθανώς την άλλη μέρα. Άρα τι
μέλλει γενέσθαι;
Είναι απολύτως απαραίτητο να μην
ενδώσει μια αριστερή κυβέρνηση στις πιέσεις, αν πραγματικά νοιάζεται την Ελλάδα
και τον λαό της. Διότι η υποχώρηση θα σημάνει καταστροφή - πολιτική, κοινωνική
και οικονομική. Για να το πετύχει όμως αυτό θα χρειαστεί γενική και
αποφασιστική λαϊκή κινητοποίηση. Χωρίς αυτήν δεν είναι δυνατόν να
αντιμετωπιστούν οι πιέσεις. Θα χρειαστεί επίσης εναλλακτικό σχέδιο, το οποίο θα
πρέπει να περιλαμβάνει την έξοδο από το ευρώ, που μπορεί να επιβληθεί εκ των
πραγμάτων. Η έξοδος δεν είναι εμπίπτει βέβαια στην τρέχουσα στρατηγική του
ΣΥΡΙΖΑ, αλλά θα πρόκειται για το άκρον άωτον της ανευθυνότητας να μην υπάρξει
πρόβλεψη για λειτουργικό εναλλακτικό σχέδιο. Η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ οφείλει να
προετοιμάζεται η ίδια, όπως και να προετοιμάζει τον ελληνικό λαό. Μπροστά μας
έχουμε βαρομετρικό χαμηλό.
Το θετικό είναι ότι υπάρχει η
γνώση, η εμπειρία και η θέληση διεθνώς, αλλά και στη χώρα μας, ώστε να
αντιμετωπιστεί και αυτό το ενδεχόμενο. Ό,τι και να λέει η τρομοκρατία των ΜΜΕ,
όσα προχειρογραμμένα σκαριφήματα περί κόλασης της δραχμής και να δημοσιεύσουν
οι οικονομολόγοι της Εθνικής Τράπεζας, η πραγματικότητα είναι ότι η Ελλάδα έχει
τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει την καταιγίδα, αρκεί να υπάρξει κοινωνική
συσπείρωση και αποτελεσματική αριστερή ηγεσία.
Δεν πρόκειται ο ελληνικός λαός να
μείνει ξεκρέμαστος, όσο κι αν ωρύονται αυτοί που μας έφεραν εδώ. Οι εκλογές της
17ης μπορούν να μας γλιτώσουν από την καταστροφή και να ανοίξουν καινούργιο
δρόμο για τα λαϊκά στρώματα.
Ετικέτες
Κ.ΛΑΠΑΒΙΤΣΑΣ
Τετάρτη 6 Ιουνίου 2012
Κ.ΛΑΠΑΒΙΤΣΑΣ:ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΛΛΑΔΑ(VIDEO)
Ετικέτες
Κ.ΛΑΠΑΒΙΤΣΑΣ
Πέμπτη 5 Απριλίου 2012
Κ.ΛΑΠΑΒΙΤΣΑΣ:ΤΟ ΘΑΡΡΟΣ ΤΟΥ ΜΠΟΥΕΝΟΣ ΑΙΡΕΣ
Από την αρχή της ελληνικής κρίσης, η
Αργεντινή λειτούργησε ως σημείο αναφοράς και φόβητρο. Οι υπερασπιστές των
Μνημονίων ισχυρίζονται συχνά ότι προστατεύουν την Ελλάδα από την κατάντια της
Αργεντινής. Ατυχέστατες αναφορές έγιναν ακόμη και από επίσημα χείλη προκαλώντας
ενόχληση στο Μπουένος Άιρες. Για τους εκεί ιθύνοντες είναι εμφανές ότι η Ελλάδα
ακολουθεί την πορεία της χώρας τους προς το χάος κατά το 1998-2001 εφαρμόζοντας
την ‘ορθόδοξη' συνταγή του ΔΝΤ και της ΕΕ.
Υιοθετεί τρομακτική λιτότητα,
επιδιώκει να δημιουργήσει δημοσιονομικά πλεονάσματα, αποδίδει προτεραιότητα
στην εξυπηρέτηση του χρέους και προσβλέπει στην ανάπτυξη μέσω χαμηλών μισθών
και ξένων επενδύσεων.
Ακόμη και το PSI έχει το αργεντίνικο
προηγούμενό του. Τον Ιούνιο του 2001 η Αργεντινή έκανε το περιβόητο
μεγκακάνχε, δηλαδή εθελοντική ανταλλαγή ομολόγων με πρωτοβουλία των δανειστών
της. Μαζί με το εξίσου περιβόητο μπλιντάχε, δηλαδή θωράκιση με νέα
δάνεια από το ΔΝΤ, το μεγκακάνχε υποτίθεται ότι θα έλυνε την κρίση, χωρίς
ακρότητες όπως η επιθετική αθέτηση πληρωμών. Η ‘λύση' δεν κράτησε ούτε έξι
μήνες, καθώς η ύφεση έγινε βαθύτερη και η χώρα έφτασε στην κοινωνική
κατάρρευση. Ο εμπνευστής της, ο Ντομίνγκο Καβάλο, ο άνθρωπος που ουσιαστικά
κατέστρεψε την Αργεντινή κατά τη δεκαετία του 1990, έχει σήμερα μηδαμινή
αξιοπιστία στη χώρα του.
Η Αργεντινή έκανε παύση πληρωμών τον
Δεκέμβριο του 2001, ενώ κατόπιν ήρε την πρόσδεση του πέσο με το δολάριο
και εγκατέλειψε το πρόγραμμα του ΔΝΤ. Ακολούθησαν μήνες βαθιάς κρίσης, καθώς η
οικονομία ήταν εξουθενωμένη μετά από τρία χρόνια ‘σωτηρίας'. Αλλά η ανάκαμψη
ήρθε και η χώρα μπήκε σε ταχύτατους ρυθμούς ανάπτυξης. Δέκα χρόνια μετά, το ΑΕΠ
είναι σχεδόν διπλάσιο, το Μπουένος Άιρες σφύζει από ζωή, η χώρα παραμένει
ανοιχτή και με έντονη διεθνή παρουσία. Παράλληλα, η κατανομή του εισοδήματος
έχει βελτιωθεί σημαντικά καθώς το μερίδιο της εργασίας στο ΑΕΠ ανέβηκε από
περίπου 30% το 2001 στο 50% το 2011.
Η Αργεντινή αντιμετωπίζει τώρα νέα
προβλήματα, παρότι η ανάπτυξη για το 2011 ήταν και πάλι ταχύτατη, με ρυθμό
8,9%. Τα εξωτερικά πλεονάσματα περιορίζονται, εμφανίστηκε δημοσιονομική
στενότητα, ο πληθωρισμός κινείται στο 15-20% και υπάρχει μεγάλη διαρροή
κεφαλαίων. Ο δευτερογενής τομέας χρειάζεται άμεσα παραγωγική ανασυγκρότηση. Το
εντυπωσιακό όμως είναι ότι η χώρα ψάχνει για ριζοσπαστικές λύσεις, μακριά από
τις αποτυχημένες πολιτικές του ΔΝΤ.
Η Κριστίνα Φερνάντες ντε Κίρχνερ
κυριαρχεί στην πολιτική σκηνή και οι Περονιστές έχουν κάνει στροφή προς τα
αριστερά. Αντιλαμβάνονται ότι ο πληθωρισμός πρέπει να ελεγχθεί μέσω της
ανάπτυξης και χωρίς να χαθούν τα κέρδη στην κατανομή του εισοδήματος. Η
κεντρική τράπεζα, υπό την διοίκηση της ξεχωριστής Μερσέντες ντελ Ποντ, στοχεύει
πλέον στην υψηλή απασχόληση και όχι μόνο στη σταθερότητα των τιμών. Η χώρα
σκέφτεται σοβαρά να υιοθετήσει βιομηχανική πολιτική για ανάπτυξη στηριγμένη
στις εγχώριες πηγές, με έλεγχο του πιστωτικού συστήματος. Θα υπάρξει
οπωσδήποτε σύγκρουση με τον τραπεζικό τομέα, τους γαιοκτήμονες και άλλους
συντηρητικούς κύκλους, αλλά οι προοπτικές είναι θετικές για τα λαϊκά
στρώματα.
Η Ελλάδα δεν είναι πράγματι
Αργεντινή. Έχει πολύ υψηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα και μετέχει στην ΟΝΕ,
ένα νομισματικό πλαίσιο πολύ πιο δεσμευτικό από την πρόσδεση του πέσο με το
δολάριο, γεγονός που κάνει την ύφεση βαθύτερη. Η συρρίκνωση του ελληνικού ΑΕΠ
από το 2008 μέχρι το τέλος του 2012 πιθανόν να αγγίξει το ποσοστό της συνολικής
μείωσης του ΑΕΠ της Αργεντινής σε όλη τη διάρκεια της κρίσης της. Για την
Ελλάδα φυσικά έπεται συνέχεια, χωρίς να έχει εκλείψει το φάσμα της εξόδου από
το ευρώ. Η ΟΝΕ επέτρεψε επίσης στις ελληνικές τράπεζες να έχουν συνεχή πρόσβαση
σε ρευστότητα από την ΕΚΤ, ενώ οι τράπεζες της Αργεντινής δεν είχαν αντίστοιχη
δυνατότητα.
Η ουσιαστικότερη όμως διαφορά είναι
ότι η ΕΕ λειτουργεί καταναγκαστικά επί του ελληνικού πολιτικού συστήματος, το
οποίο τρέμει και στην ιδέα της εξόδου από την ΟΝΕ. Η πειθάρχηση στην πολιτική
του Βερολίνου είναι πλήρης, χωρίς ίχνος ανεξαρτησίας. Το πολιτικό σύστημα θα
προτιμήσει να μεταβάλει την Ελλάδα σε χώρα φτωχών, παρά να έρθει σε ρήξη με την
ΕΕ.
Ακριβώς γι' αυτό το λόγο, οι
πολιτικές εξελίξεις στη χώρα μας πιθανώς θα είναι πιo ραγδαίες και
ριζοσπαστικές απ' ότι στην Αργεντινή. Η συνταγή της τρόικας εντείνει την
οικονομική διάλυση και ωθεί προς την κοινωνική έκρηξη. Όταν θα φτάσει η ώρα της
κρίσεως, οι δυνάμεις που θα βάλουν την Ελλάδα σε τροχιά ανάπτυξης και
κοινωνικής δικαιοσύνης θα χρειαστεί να πάνε πιό πέρα από το Νέστορ Κίρχνερ και
την Κριστίνα Φερνάντες.
* Ο κ. Κώστας Λαπαβίτσας είναι καθηγητής
Οικονομικών στη Σχολή Ανατολικών και Αφρικανικών Μελετών (SOAS) του
Πανεπιστημίου του Λονδίνου.
Ετικέτες
Κ.ΛΑΠΑΒΙΤΣΑΣ
Κυριακή 25 Δεκεμβρίου 2011
Κ.ΛΑΠΑΒΙΤΣΑΣ:ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΑΡΓΕΝΤΙΝΗΣ
Όταν υπέγραψε το Μνημόνιο, η κυβέρνηση
Παπανδρέου έβαλε την Ελλάδα σε πορεία Αργεντινής. Για να κρατήσει τη χώρα πάση
θυσία μέσα στο πλαίσιο του σκληρού νομίσματος, αποδέχτηκε δάνεια με επαχθή
επιτόκια και όρους αποπληρωμής.
Εκχώρησε μέρος της εθνικής κυριαρχίας στην τρόικα επιβάλλοντας λιτότητα για να εξασφαλιστούν πρωτογενή πλεονάσματα και να μειωθεί σταδιακά το δημόσιο χρέος.
Αποδέχτηκε επίσης την ανάγκη για περαιτέρω απελευθέρωση των αγορών και ιδιωτικοποιήσεις. Τέτοια μέτρα χαρακτήρισαν την καταστροφική πορεία της Αργεντινής από το 1998 μέχρι το 2001.
Εκχώρησε μέρος της εθνικής κυριαρχίας στην τρόικα επιβάλλοντας λιτότητα για να εξασφαλιστούν πρωτογενή πλεονάσματα και να μειωθεί σταδιακά το δημόσιο χρέος.
Αποδέχτηκε επίσης την ανάγκη για περαιτέρω απελευθέρωση των αγορών και ιδιωτικοποιήσεις. Τέτοια μέτρα χαρακτήρισαν την καταστροφική πορεία της Αργεντινής από το 1998 μέχρι το 2001.
Μόνο που στην Ελλάδα οι εξελίξεις είναι
ταχύτερες και βιαιότερες.
Η μείωση του ΑΕΠ το
2010-11 θα είναι περίπου 10%. Αν προσθέσουμε και το 2009, η συρρίκνωση θα
φτάσει το 12%, ενώ προβλέπεται συνέχεια το 2012. Η κατάσταση θυμίζει τη Μεγάλη
Κρίση της δεκαετίας του 1930. Και μεταφράζεται σε τραγωδία για του μισθωτούς,
τους συνταξιούχους, αλλά και τους μικρομεσαίους επιχειρηματίες. Οι εκτιμήσεις
του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ, που έχουν αποδειχτεί πιό αξιόπιστες από της τρόικας, λένε ότι η
ανεργία θα ξεπεράσει το 1200000. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, από την άλλη,
κλείνουν με πρωτοφανείς ρυθμούς.
Η καταστροφή οφείλεται ξεκάθαρα στο
πρόγραμμα ΔΝΤ/ΕΕ/ΕΚΤ. Αφενός, χτυπήθηκε σκληρά η συνολική ζήτηση μέσω των
κρατικών περικοπών, της αύξησης των φόρων και της μείωσης μισθών και συντάξεων.
Αφετέρου, οι τράπεζες περιόρισαν την παροχή ρευστότητας για να γίνει η
‘απομόχλευση’ και να ισχυροποιηθούν οι ισολογισμοί τους. Στις δύο αυτές
μυλόπετρες συντρίφτηκαν οι μικρομεσαίες ελληνικές επιχειρήσεις, οδηγώντας την
ανεργία στα ύψη.
Το αποτέλεσμα ήταν όμως και η αποτυχία του
ίδιου του προγράμματος διότι με τέτοια ύφεση οι στόχοι για το έλλειμμα δεν
επιτυγχάνονται, ενώ η δυναμική του χρέους είναι πλέον εκτός ελέγχου. Καθόλου
δεν πρέπει να ξενίζει η μεγάλη υστέρηση εσόδων το 2011. Η οποία οδήγησε σε
οξύτατη αντιπαράθεση με την τρόικα στις αρχές Σεπτεμβρίου, παρ’ ότι η τελευταία
έχει μεγάλο μερίδιο ευθύνης για την κατάσταση της χώρας. Δύσκολα μπορεί κανείς
να φανταστεί χειρότερα σχεδιασμένα προγράμματα σταθεροποίησης από το Μνημόνιο
και το Μεσοπρόθεσμο. Και μόνο η φαεινή ιδέα της ατομικής συλλογής αποδείξεων για
να υπάρξει έκπτωση φόρου δείχνει ότι φτιάχτηκαν στο πόδι. Διότι για να
λειτουργήσει το μέτρο θα έπρεπε να προσληφθούν στρατιές εφοριακών για να
ελέγχουν τα εκατομμύρια των αποδείξεων. Αφού κάτι τέτοιο ήταν αδύνατο,
εμφανίστηκαν ακόμη και παράπλευρες αγορές αποδείξεων μεταξύ επιχειρηματιών, με
αποτέλεσμα το κράτος να χάσει μεγάλα έσοδα από επιστροφές φόρων.
Στα ΜΜΕ και αλλού όμως, τα αποτελέσματα
αυτής της καραμπινάτης ανοησίας παρουσιάζονται ως ένδειξη της αδυναμίας της
ελληνικής οικονομίας να δεχτεί μεταρρυθμίσεις.
Αντιμέτωπη με τις νέες πιέσεις της τρόικας
και της Γερμανίας, η ελληνική κυβέρνηση υποχώρησε άτακτα προβαίνοντας σε
εξαγγελίες που δείχνουν ότι χάθηκε κάθε επαφή με την πραγματικότητα. Η εκποίηση
περιουσιακών στοιχείων του δημοσίου δεν θα βελτιώσει τη λειτουργία της
οικονομίας, ενώ θα αποφέρει αμελητέα μείωση του χρέους, ακόμη κι αν επιτευχθεί
ο εξωπραγματικός στόχος των 5 δις ευρώ για το υπόλοιπο του 2011.
Οι μαζικές απολύσεις στο Δημόσιο θα
χτυπήσουν κι άλλο τη ζήτηση και θα εντείνουν την ανασφάλεια. Η επιβολή του νέου
φόρου ακίνητης περιουσίας είναι βαθειά άδικη, μεταμορφώνει τη ΔΕΗ σε
φοροσυλλέκτη και δύσκολα θα πετύχει το στόχο των 2 δις ευρώ.
Από την άλλη, η απελευθέρωση των
επαγγελμάτων και η μείωση των μισθών είναι άκρως απίθανο να φέρουν ουσιαστική
άνοδο της ανταγωνιστικότητας και ανάκαμψη του ιδιωτικού τομέα. Για να υπάρξει
οικονομικός δυναμισμός απαιτούνται εκτεταμένες επενδύσεις, νέες τεχνολογίες,
καινοτομία στην παραγωγή, βελτίωση της παιδείας, προστασία των εργαζομένων και
ούτω καθεξής. Χωρίς τη συστηματική παρέμβαση του κράτους σε όλα τα επίπεδα,
αυτές οι συνθήκες δεν διασφαλίζονται. Αντί να δράσει θετικά, η κυβέρνηση
απειλεί να περιορίσει κι άλλο τις δημόσιες επενδύσεις. Παράλληλα καταστρέφει
μοχλούς αποτελεσματικής παρέμβασης στην οικονομία, όπως το ΙΓΜΕ και το ΕΘΙΑΓΕ,
προσβλέποντας σε μηδαμινή εξοικονόμηση δαπανών. Πρόκειται για αυτοχειρία άνευ
προηγουμένου στην ιστορία της Ελλάδας.
Όλα αυτά χωρίς καν να αναφέρουμε τις
τράπεζες που βρίσκονται σε δεινή θέση λόγω του όγκου των κρατικών ομολόγων που
διακρατούν, αλλά και των επισφαλειών που συσσωρεύονται εξαιτίας της ύφεσης. Να
σημειωθεί ότι οι τράπεζες στα δύο χρόνια της κρίσης, αντί να μειώσουν, αύξησαν
το ποσοστό δημόσιου χρέους στα χαρτοφυλάκιά τους. Ο χαμηλότοκος δανεισμός από
την ΕΚΤ σε συνδυασμό με τον υψηλότοκο δανεισμό προς το δημόσιο απέφερε
σημαντικά, αν και επισφαλή, κέρδη.
Η κυβερνητική επιλογή της παραμονής στην
ΟΝΕ και η παράλληλη αναζήτηση δανεισμού με οποιοδήποτε κοινωνικό κόστος
εξυπηρέτησαν κυρίως τις τράπεζες. Χωρίς τα δάνεια που παίρνει το ελληνικό
κράτος, αλλά και τη ρευστότητα που παρέχει η ΕΚΤ, η μετοχική αξία των ελληνικών
τραπεζών θα ήταν κοντά στο μηδέν.
Όσο η κυβέρνηση και η τρόικα εντείνουν το
πρόγραμμα λιτότητας το επόμενο διάστημα, τόσο εντονότερα θα γίνονται τα
φαινόμενα αποσάθρωσης. Η χώρα αρχίζει να μοιάζει την Αργεντινή προς το τέλος
του μαρτυρίου της. Ήδη εμφανίστηκαν δίκτυα άμεσης ανταλλαγής αγαθών και
υπηρεσιών στα κοινωνικά στρώματα που χειμάζονται. Παρατηρείται επιστροφή στις
αγροτικές ασχολίες, κλασική ένδειξη οικονομικής οπισθοδρόμησης. Η παιδεία και η
υγεία παρουσιάζουν εικόνα προϊούσας αποσύνθεσης. Εντείνεται η κοινωνική ανομία
με έξαρση των κλοπών και της βίας. Είναι διάχυτη η αγανάκτηση και η απόγνωση.
Προκύπτει λοιπόν αβίαστα το συμπέρασμα
ότι, ακόμη κι αν εκταμιευτεί η έκτη δόση, μόνο από θαύμα θα ικανοποιηθούν οι
όροι για τις δόσεις του Δεκεμβρίου 2011, ή του Μαρτίου 2012. Η λογική των
πραγμάτων οδηγεί στην αθέτηση πληρωμών στο δημόσιο χρέος, πράγμα που περιμένουν
οι διεθνείς αγορές και άρα το σπρεντ κινείται στο απίστευτο επίπεδο των 2000
μονάδων βάσης. Σ’ αυτή την περίπτωση είναι λογικό να ακολουθήσει και έξοδος από
την ΟΝΕ, σπάζοντας τη δεσμά του σκληρού νομίσματος.
Δεν υπάρχει εξάλλου αμφιβολία ότι η ΟΝΕ
είναι μη βιώσιμη με τη σημερινή της μορφή και οι δραστικές αλλαγές σε συνολικό
επίπεδο είναι θέμα χρόνου.
Η συμμετοχή της Ελλάδας στο κοινό νόμισμα
αποδείχτηκε ιστορικό σφάλμα που οδηγεί σε μαρασμό. Η χώρα μπήκε στο
καταστροφικό πλαίσιο της ΟΝΕ εξυπηρετώντας μόνο τα συμφέροντα των τραπεζών και
ορισμένων μεγάλων επιχειρήσεων. Το σταθεροποιητικό πρόγραμμα της τρόικας επίσης
πήγασε από τον συντηρητικό πυρήνα του σκληρού νομίσματος, αλλά γι’ αυτό ακριβώς
το λόγο έφερε τα αντίθετα αποτελέσματα από τα επιδιωκόμενα. Στην πράξη η τρόικα
ωθεί την Ελλάδα σε αθέτηση πληρωμών και έξοδο από την ΟΝΕ. Οι εξελίξεις αυτές
θα φέρουν μεν μεγάλη αναταραχή, αλλά θα επιτρέψουν στην ανάκαμψη να αρχίσει.
Δυστυχώς όμως η χώρα βρίσκεται μπροστά
στην αναταραχή με ήδη εξασθενημένη οικονομία. Πρόκειται για τεράστια ζημία που
προκλήθηκε από το Μνημόνιο και τις άλλες μεθοδεύσεις της κυβέρνησης, της ΕΕ και
του ΔΝΤ. Τα πράγματα περιπλέκονται επίσης από την πλήρη αναξιοπιστία των δύο
μεγάλων κομμάτων, αλλά και των μηχανισμών εξουσίας. Συνεπώς η επερχόμενη αλλαγή
απειλεί να δημιουργήσει φαινόμενα πρωτοφανούς κοινωνικής διάλυσης, που ίσως
ξεπεράσουν κι αυτά της Αργεντινής.
Η απάντηση είναι βγουν μπροστά οι
κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις που αντιλαμβάνονται ότι η αθέτηση πληρωμών
και η έξοδος από το ευρώ είναι απαραίτητα στοιχεία της λύσης του προβλήματος.
Και που θα πάρουν τα πράγματα στα χέρια τους ώστε να γίνουν αυτά με
συντεταγμένο τρόπο αποφεύγοντας την κοινωνική καταστροφή. Με αποφασιστική
πολιτική ηγεσία, τα λαϊκά και εργατικά στρώματα μπορούν να λύσουν την κρίση,
αλλάζοντας παράλληλα την κοινωνία προς όφελος της εργασίας και κατά του
κεφαλαίου.
Για το σκοπό αυτό χρειάζεται μετωπικός
πολιτικός σχηματισμός με επίκεντρο την Αριστερά.
Το μέτωπο θα προχωρήσει καταρχήν σε στάση
πληρωμών, χωρίς να αποδεχτεί τόκους υπερημερίας. Θα προβεί κατόπιν σε λογιστικό
έλεγχο του χρέους για να αποφασιστεί σε δημοκρατική βάση τι θα αποπληρωθεί και
τι όχι. Θα διαπραγματευτεί τέλος με κυρίαρχο τρόπο με τους πιστωτές για να
κλείσει η πληγή όσο πιο γρήγορα γίνεται. Αν στηριχτεί στη λαϊκή βούληση και
συμμετοχή, τα όπλα του δεν θα είναι ευκαταφρόνητα. Περιλαμβάνουν τη δυνατότητα
να κηρυχθεί μεγάλο μέρος του δανεισμού μη νομιμοποιημένο, ιδίως αυτού από την
ΕΕ και το ΔΝΤ. Η ελληνική Βουλή μπορεί ακόμη να αλλάξει με μονομερή πράξη τους
όρους αποπληρωμής των ομολόγων δεδομένου ότι ο μεγάλος όγκος τους διέπεται από
την ελληνική νομοθεσία.
Η διαγραφή του χρέους θα δώσει ανάσα στην
ελληνική οικονομία, αλλά η έξοδος από το ευρώ θα απαιτήσει πολύ πιο
συντεταγμένη αντιμετώπιση. Η καταιγίδα θα κρατήσει μερικούς μήνες, μέχρι να
εμφανιστούν τα πρώτα σημάδια ανάκαμψης. Θα πρέπει να περάσουν οι τράπεζες υπό
δημόσια ιδιοκτησία για να μην καταρρεύσουν. Να τεθούν αυστηροί έλεγχοι στις
κεφαλαιακές ροές. Να ληφθούν διοικητικά μέτρα για να αντιμετωπιστούν οι άμεσες
ανάγκες σε καύσιμα, τρόφιμα και φάρμακα. Να γίνει αναδιανομή του εισοδήματος
και του πλούτου για να στηριχτούν τα εργατικά και τα φτωχότερα στρώματα. Να
κινητοποιηθεί η νομισματική πολιτική για να καλυφθεί το πρωτογενές έλλειμμα και
να πληρωθούν μισθοί και συντάξεις.
Η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι, αφού
σπάσουν τα δεσμά του σκληρού νομίσματος, η ανάκαμψη μπορεί να είναι ταχεία.
Ανακτάται η εσωτερική αγορά, μειώνεται η εξάρτηση από τις εισαγωγές, τονώνεται
η εξαγωγική ισχύς και, το κυριότερο, δημιουργείται η δυνατότητα να προστατευτεί
η απασχόληση.
Το επιχείρημα που συχνά ακούγεται, ότι η
Ελλάδα δεν θα ανακάμψει όπως η Αργεντινή γιατί δεν έχει μεγάλες
εξαγωγικές δυνατότητες σε αγροτικά προϊόντα, είναι έωλο. Οι χώρες που ξεφεύγουν
από τη χρηματοπιστωτική μέγγενη ανακάμπτουν η κάθε μία ανάλογα με τις
ιδιομορφίες της οικονομίας της, όπως είναι φυσικό. Αλλά ανακάμπτουν.
Η πραγματική σημασία της εμπειρίας της
Αργεντινής για την Ελλάδα είναι διαφορετική. Η Ελλάδα δεν θα πρέπει να αρκεστεί
στη μισοτελειωμένη αλλαγή της Αργεντινής, αλλά να την ολοκληρώσει.
Ο Κίρτσνερ απάλλαξε τη χώρα του από το
βραχνά του ΔΝΤ, χωρίς όμως να ανατρέψει τα κακώς κείμενα της κοινωνίας. Η
Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να προχωρήσει σε ουσιαστικότερη κοινωνική αλλαγή προς
όφελος της εργασίας, χτυπώντας το νεοφιλελευθερισμό στην Ευρώπη. Ένα
ριζοσπαστικό αριστερό μέτωπο μπορεί να κάνει βαθειές στρατηγικές τομές στην
ελληνική οικονομία και κοινωνία, αλλάζοντας παράλληλα εκ βάθρων το κράτος και
το πολιτικό σύστημα. Μπορεί να αναζωογονήσει τον παραγωγικό ιστό βάζοντας τη
χώρα σε τροχιά προόδου και φέρνοντας πιο κοντά το σοσιαλιστικό μετασχηματισμό.
Η Ελλάδα αντιμετωπίζει κατάσταση έκτακτης
ανάγκης που είναι αποτέλεσμα του τραγικού σφάλματος της συμμετοχής στην ΟΝΕ,
της επιβολής λιτότητας, αλλά και της συνολικής αποτυχίας της άρχουσας τάξης και
του πολιτικού προσωπικού της. Η επίλυση της κρίσης είναι όμως απολύτως εφικτή,
με παράλληλη κοινωνική αλλαγή υπέρ των εργατικών και λαϊκών στρωμάτων, αρκεί να
βγουν μπροστά οι δυνάμεις που έχουν συναίσθηση ευθύνης και δε φοβούνται αυτό
που έρχεται.
Όσο γι’ αυτούς που έφεραν τη χώρα στην
παρούσα κατάσταση, ας θυμούνται ότι ο ελληνικός λαός μπορεί να μην έχει βρει
ακόμη τη φωνή του, αλλά όλα τα παρατηρεί και τα καταγράφει.
Και σύντομα θα μιλήσει...
Ετικέτες
Κ.ΛΑΠΑΒΙΤΣΑΣ
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)









