Δ.ΣΕΒΑΣΤΑΚΗ:Η ΣΥΝΤΡΙΒΗτου ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΠΟΥ ΑΝΑΚΟΥΦΙΖΕΙ

Από τα μέσα της δεκαετίας του '80 ο νέος ξέφυγε από τον κομματικό καθοδηγητή και πήγε στον πορτιέρη . Από το κόμμα, στο μπαρ. Η ελληνική φιλολογία των περιοδικών και της αναδυόμενης greeklish σαβούρας θεώρησε αυτή την μετάβαση ύψιστη απελευθερωτική κίνηση. Νομιμοποιείται επιτέλους η καταπιεσμένη από την Αριστερά ιδιωτεία και απλώνεται στο γερο-ρέηβ ορθάδικο. Η ηλεκτροποπ, η άμπιεντ, η τρανς, ακόμα και η γκαραζοψυχεδέλεια αντικατέστησαν τον Χαλβατζή, τον Μπασκόζο ή τον Βούτση και τον Γεωργούλα. Αντί να διαβάζεις απέραντες εισηγήσεις σε προσυνεδριακούς διαλόγους, μπορούσες να ακούς Κλικ. Αυτό, εκτός από την παρατεταμένη κλιμακτήριο που έφερε σε ολόκληρη την κοινωνία, εκτός από τα μαύρα ακρυλικά μπλουζάκια που καταπίεσαν τις κοιλιές των Νεοελλήνων, συν-έφερε και μια μαζική συμφιλίωση με την απομόρφωση ή καλύτερα τη μη μόρφωση. Εγκατέστησε τη χαμηλή επίδοση, τη βαρεμάρα, την επίδειξη, τον σκηνοθετημένο, κούφιο νεοπλουτισμό και το μέην στρημ, ανέδειξε σε μεγάλο κοινωνικό αγαθό τον αραχτό φραπέ, αφού απενοχοποιούσε τον μικροαστό από τις αριστερές εξεγερσιακές εμμονές και τον οδηγούσε κατευθείαν στην πορτοκαλί νιρβάνα των εναλλακτικοτήτων και της «θετικής ενέργειας». Χιλιάδες χαρτορίχτρες και μέντιουμ, συνοικιακοί αποκρυφιστές και στυλίστες, πρωτοποριακοί καλλιτέχνες και τεχνοκριτική της κόκκινης περμανάντ, άντε και συγγραφείς παραλίας, κατέκλυσαν τις τηλεοράσεις, τα περιοδικά και τον δημόσιο λόγο εξαλλάσσοντας και τον πολιτικό λόγο. Τι διαφορετικό απ' αυτό το καταραμένο υπόστρωμα βλέπουμε σήμερα; Τι διαφορετικό δρέπουμε; Ποια συλλογική ιεράρχηση εκδηλώνεται κάθε μέρα, κάθε στιγμή; Γιατί, όπως ξέρουμε, η χαμηλή ποιότητα, τα κουσούρια και οι ποταπότητες στη δυσκολία ή στην ισχύ φαίνονται. Μαζική κανιβαλική αποκαθήλωση κάθε μορφωτικού ιδανικού, αστόχαστοι και απαράδεκτοι κοινωνικοί αυτοματισμοί που πνίγουν τη δεύτερη σκέψη, που φωλιάζουν την ψύχραιμη ανακεφαλαίωση.

Οι καθηγητές της Δευτεροβάθμιας λούζονται στην ίδια φερτή ύλη που λάσπωσε αυτούς της τριτοβάθμιας την τελευταία πενταετία, τους ερευνητές και προηγουμένως τους δασκάλους της πρωτοβάθμιας. Τεμπέληδες, αμόρφωτοι, εκβιαστές, βολεμένοι ή έστω ανεκτοί, αλλά με «κακή συνδικαλιστική ηγεσία».

Το γρήγορο κοινωνικό μίσος που ενεργοποιείται, ιδίως όταν πρόκειται για μορφωμένους εργαζομένους, δείχνει μια κοινωνία ποτισμένη με την ακαλλιέργητη και αχαλίνωτη ελαφρότητα που περιέγραψα στη αρχή του κειμένου, δείχνει μια κοινωνική παραδοχή που ξεμπερδεύει με τις απαντήσεις αυτόματα, μόλις «ανάψει πράσινο». Πρόκειται για πολιτικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά που θεμελιώνονται στην αισθητική και τις ιεραρχήσεις της 20ετίας 1985-2005 και σε μια κοινωνία διδαγμένη από την κουλτούρα του αυτονόητου και του οχλοκρατικού φανατισμού.

Η πολιτική ηγεσία επέλεξε να εξοντώσει ένα κλάδο θεωρώντας ότι εξαφανίζοντας τη συνδικαλιστική του εκπροσώπηση θα εξαφανίσει την πολιτική ταυτότητα και τα κόστη του κοινωνικού σώματος που αυτή η «συνδικαλιστική εκπροσώπηση» ενσωματώνει. Αλλά πιο πολύ η ηγεσία μερίμνησε για την εμπέδωση μιας διδακτικής βιαιότητας, παραθεσμικής και ανελαστικής.

Σιωπή. Αυτή είναι η μεγάλη επιταγή για «να βγει η χώρα από την κρίση,να μείνουμε στην Ευρώπη, να πιάσουν τόπο οι θυσίες κλπ. Σκάστε, δηλαδή. Αυτό που κρατάει έναν δάσκαλο ώστε να μη μειώσει την απόδοσή του ανάλογα με την μείωση του μισθού του, αλλά να εμμείνει στο δημιουργικό πείσμα, είναι μια ηθική επιλογή που θα τον στηρίξει ψυχικά, που θα δικαιώσει τη δουλειά του, την αυτομόρφωσή του, τη μέριμνα προς τον αδύναμο μαθητή, την ειδική κατανόηση του κακοποιημένου παιδιού στο τελευταίο θρανίο κ.λπ. Από ποιον η λεγόμενη ηγεσία θα ζητήσει πνευματική και ηθική υποκατάσταση της οικογενειακής και οικονομικής αποσταθεροποίησης που συντελείται, αν όχι απ' τον αποκεντρωμένο διανοούμενο; Γιατί η γνώση είναι παραγωγική δύναμη, όχι μόνο στην εφαρμογή της, αλλά και στην ηθική της.

Με τις κλωτσιές και το ξύλο στους δασκάλους, πριμοδοτούνται τα χειρότερα χαρακτηριστικά, αυτά που καταπιέζουν τη μάθηση και τη συνοχή. Πρέπει να ομολογήσω ότι η υπόθεση των καθηγητών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, της απεργίας, της πολιτικής διαχείρισης, της συνδικαλιστικής απρονοησίας, καθώς και των δημοσκοπικών εκδηλώσεων της κοινωνίας, με έχει ανησυχήσει, αλλά πιο πολύ μ' έχει στεναχωρήσει. Μου ματαιώνει τις δικές μου ιεραρχήσεις, αυτό που αγάπησα και αγαπώ και κυνηγάω, να χαίρομαι στη σκέψη, να κερδίζω τον παραιτημένο φοιτητή, να βλέπω τη λέξη μέσα στη ζωγραφική, να κρατιέμαι απ' αυτά τα λίγα. Πολυτέλειες... Άλλωστε έχουμε πιο σοβαρά να σκεφτούμε. Τις Τάσεις...

* Ο Δημήτρης Α. Σεβαστάκης είναι ζωγράφος αν. καθηγητής ΕΜΠ

ΠΗΓΗ:ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ "ΑΥΓΗ"- 19/5/2013

========================================================

Κεραμιδόγατος 

ο μαντουμανταδόρος-(Β.Π)

Δ.ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ:Η ΔΕΞΙΑ ΣΤΡΟΦΗ

Οι σκηνοθετικές πλειοδοσίες του κ. Κεδίκογλου νομίζω εκφράζουν κάτι πιο σύνθετο από την ιδιοσυγκρασία του. Πέρα από το αν μεταχειρίζεται χοντροκομμένα τεχνικές μοντάζ, στρέβλωσης του αντίπαλου λόγου, πέρα από την άτεχνη αδημονία να παράγει επιχειρήματα όταν δεν τα διαθέτει, φαίνεται ότι εκφράζει τη ραγδαία μετατόπιση της Νέας Δημοκρατίας από τον Κεντροδεξιό χώρο στον χώρο της ριζοσπαστικής Δεξιάς, της ΕΡΕ. 

Φαίνεται δηλαδή ότι σε κάποιο τμήμα της παράταξης, μαζί με τον εγκλωβισμό στο θνησιγενές μνημονιακό μπλοκ, συντελείται και η εκκρεμής συμφιλίωση με την ίδια την επαεννοιολόγηση της Δεξιάς. Ως οργανικό μέρος της μνημονιακής επιλογής και όχι ως ιδεοληπτική αναπόληση, συγκροτείται ένα είδος αμυντικής, ηθικής αποκατάστασης της έννοιας της Δεξιάς.

Είναι γνωστό ότι μεταδικτατορικά η Νέα Δημοκρατία πολιτεύτηκε έχοντας στο εσωτερικό της δύο αντίδρομες ροπές. Μία ενοχική και μία (συνεπακόλουθη και αντίθετη) μεσσιανική. Πολιτεύτηκε από τη μία με τη βαριά κληρονομιά της παρακρατικής προϊστορίας και του πολεμικού αντικομμουνισμού και από την άλλη με την προσωπολατρική προσήλωση στον Κωνσταντίνο Καραμανλή ανακαινισμένο με τη στρατηγική της ευρωπαϊκής ιδέας, του κεντρικού, δηλαδή, μεταπολιτευτικού επίδικου. Ο λόγος της Ν.Δ. ενσωματώθηκε στη διπλή θηλιά που τον έκανε παροδικά λειτουργικό, αλλά στρατηγικά τον αδρανοποίησε. Τα πλήθη «αποδεξιοποιούσαν» και ψήφιζαν (απελευθερωμένα) τον Καραμανλή με την ευρωπαϊκή μεταφυσική και με αυτό το ιδεολογικό σωσίβιο, τα πλήθη επανεγκαθίσταντο στην πραγματικότητα, ανανεώνοντας τη νοικοκυρίστικη ηγεμονία. Γρήγορα, ο πολιτικά μεταμοντέρνος Ανδρέας Παπανδρέου, αφού έστησε με σχεδόν σταλινικούς όρους το κόμμα του, πήρε την παρτίδα διά του κυρίου σώματος του αριστερού λόγου. Αντιιμπεριαλισμός, εθνική ανεξαρτησία, λαϊκή κυριαρχία που βέβαια τη διέστρεψε σε ηθικοπολιτική νομιμοποίηση κάθε ευκολίας. Έτσι, εκτός από την εξουσία για λογαριασμό του καταπιεσμένου προδικτατορικού Κέντρου, ο Αντρέας κέρδισε και τη ζηλότυπη ευγνωμοσύνη κομματιού της Αριστεράς, αφού έστω και στρεβλωτικά, την επιβεβαίωσε. Όλη αυτή η περιπλοκή απορρύθμισε κάθε υπόλειμμα δεξιού ιδεολογισμού. Θυμάμαι την ορμητική καχεξία της αμήχανης περιόδου Ράλλη, Αβέρωφ και την τεράστια υστέρηση. Ήταν αργά. Τα ιδιοτελή πλήθη των νοικοκυραίων είχαν βρει άλλο όχημα, αυτό του Αντρέα, για την ηγεμονική κάρπωση.

Η Δεξιά θεωρούσε ότι αίτιο των ηττών ήταν η «δεξιότητα» και γι' αυτό συνέχιζε τις άοκνες προσπάθειες «αποδεξιοποίησης». Το 1989, με την επένδυση στην αμφίσημη μητσοτακική πολιτική ευχέρεια, κατάφερε για λίγο την ανάκτηση. Όμως το προσαρμοστικό ΠΑΣΟΚ εισήγαγε την ευφυέστερη και πιο ταλαντούχα σημιτική νεοδεξιά που συνδύαζε τον σοσιαλίζοντα ευπρεπισμό με σοβαρά πυκνώματα νεοφιλελευθερισμού και στροφής στην οικονομία των πιστωτικών αφηγημάτων (χρηματιστήρια, Ολυμπιάδες κ.λπ.). Ο Σημίτης και το κληροδότημά του εμπλουτίστηκαν με τον Καραμανλή τον νεότερο, που ήταν ένα μείγμα λαϊκού τύπου καλής οικογενείας, κεντροδεξιού χωρίς συμπλέγματα προς τις ρητορικές της Αριστεράς και του ΠΑΣΟΚ. Ο Προκόπης Παυλόπουλος π.χ. είναι από τα εξαιρετικά στελέχη της καραμανλικής τεχνοτροπίας, με σύνθετο και λόγιο ιδεολογικό φορτίο.

Αυτή η πλευρά της κεντροδεξιάς φρόνησης που καλλιεργήθηκε στις ζώνες του μεταπολιτευτικού καραμανλισμού και που διακρίθηκε για μια αρκετά αναπτυγμένη κουλτούρα δημοκρατικού και κοινοβουλευτικού βάθους, θεωρούνταν πλαδαρή από πολλούς σκληρούς και δεν αφομοιώθηκε. Η ήττα του 2009, η μνημονιακή αιχμαλωσία ολόκληρης της χώρας από τον Γ. Παπανδρέου και η πολιτισμική γιούργια του νεοφιλελεύθερου παρακράτους που ο τελευταίος θέσμισε ήταν φυσικό, εκτός όλων των άλλων, να συντρίψει τις αστικοφιλελεύθερες πλευρές του καραμανλισμού και να σπρώξει το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας δεξιά.

Η στροφή δεξιά γίνεται άγαρμπα και συνεπάγεται νομιμοποίηση της προϊστορίας και των καταπιεσμένων αναφορών. Η νέα μετακαραμανλική «Νέα Δημοκρατία» (παιδί του Γιώργου και αυτή) πιάνεται από τα έγκατα της προϊστορίας της, αφού δεν μπορεί να συγκροτήσει πολιτική παραγωγή. Τεχνικές Κουτσόγιωργα και Λαλιώτη στην επικοινωνία, τεχνικές “ερετζή” στην καθημερινή πράξη, εξαχρειώνουν μια ούτως ή άλλως ανεπαρκή πολιτική σκηνή, αναπαράγουν πολλαπλασιαστικά τα παραγωγικά και πολιτικά αδιέξοδα. Οι κυβερνητικοί αρχαϊσμοί που έκθαμβοι βλέπουμε -κατατρομοκράτηση, πρωτόγονη επικοινωνιακή επιθετικότητα, τιμωρητική και εκδικητική εκπτώχευση, διάτμηση του δικαίου και κάθε κανονιστικής σταθεράς - δεν μπορούν να απαντηθούν με αντίστροφους αρχαϊσμούς και σπάταλες ρητορικές πομφόλυγες. Ο μακρότατος μετεμφύλιος δίδαξε στην Αριστερά ότι η σύγκρουση πρέπει να είναι ευλύγιστα πολυεπίπεδη, διαρκής, με αναγωγές στο δίκαιο και τις αστικές δομές, με ποικίλα πολιτικά εργαλεία και όχι σύγκρουση αδέξια μετωπική και χειρονομιακή. Νομίζω σε μια τέτοια αναλυτική πρέπει ο αριστερός να σταθμίσει έναν νέο πραγματιστικό λειτουργισμό, ο οποίος θα συνθέσει την νέα, δύσκολη και επείγουσα ανατροπή. (Θα συνεχίσω στο επόμενο, αν δεν με διακόψει η πραγματικότητα).

* Ο Δημήτρης Α. Σεβαστάκης είναι ζωγράφος, αναπλ. καθηγητής ΕΜΠ 

========================================================

Κεραμιδόγατος 

ο μαντουμανταδόρος-(Β.Π)  

Δ.ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ:ΤΑ ΣΚΟΤΕΙΝΑ ΑΣΤΡΑ(ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ)

Ο Γιώργος Παπανδρέου, χωρίς καμία αξιολόγηση, χρήστηκε από τον κ. Σημίτη διάδοχος, πράγμα που επικυρώθηκε από ένα εκατομμύριο ενθουσιασμένα μέλη του κόμματός του. Αργότερα νίκησε συντριπτικά στους εσωκομματικούς κλυδωνισμούς τον κ. Βενιζέλο και εν συνεχεία ψηφίστηκε από τρία εκατομμύρια ψηφοφόρους ως πρωθυπουργός. Είχε μια σειρά από ευρύτατες λαϊκές επικυρώσεις του ταλέντου του (προφανώς) και της υψηλής πολιτικής του οντότητας. Λίγο αργότερα, και αφού κατέστρεψε τη χώρα, διέσυρε και πτώχευσε τον λαό της, ξέκανε το κόμμα του πατέρα και του παππού του, πετάχτηκε με έναν κατακλυσμό αναθέματος και ύβρεων και από τον λαό (που προηγουμένως τον είχε ψηφίσει μαζικά) και από τον κομματικό λαό (που μέχρι τότε τον στήριζε λατρευτικά). Πρόλαβε ίσα - ίσα πριν αποδημήσει πολιτικά να διαλύσει εκτός από την εκπαίδευση -που δεν αντιστοιχούσε στη μόρφωση ή την ιδιόρρυθμη νοημοσύνη του- εκτός από το σύστημα υγείας -που δεν αντιστοιχούσε στην κράση του- να ταριχεύσει ένα σύνολο από επικίνδυνα διάδοχα στελέχη με τον κ. Βενιζέλο πρώτο - πρώτο (για δεύτερη φορά).

Όλο αυτό το περίπλοκο και σχιζοειδές σύστημα αποδοχών και λιντσαριστικών απορρίψεων, όλη αυτή η χαοτική πολιτική και μυθιστορηματική περιέλιξη που αποτελεί την περιληπτική ιστορία του ανδρός, σήμερα στέφεται και θεσμικά, με τη βουλευτική του επιβίωση και με την επανεκλογή του στην Σοσιαλιστική Διεθνή, αλλά και ακαδημαϊκά, με τη διακεκριμένη θέση στο Χάρβαρντ όπου ο κ. Παπανδρέου θα διδάξει με γνωστικό αντικείμενο αυτά ακριβώς που έκανε ως κυβερνήτης - επιστήμονας: «Διαχείριση κρίσεων».

Ωραία, το σύστημα τον θεωρεί καμένο και τον αποσύρει με μια πολυτελή και δραστήρια σύνταξη. Προβολή, ασυλία, αργομισθία. Φαίνεται όμως ότι κι ο λαός, ξορκίζοντας και αναθεματίζοντας, αποενοχοποιείται για την εγκληματική του αβλεψία ίσως και την εγκληματική του ιδιοτέλεια: να στηρίξει δηλαδή κάποιον που προδήλως δεν έπρεπε ούτε καν να υπάρχει στον πολιτικό ορίζοντα. Γιατί πρέπει να πούμε ότι ο λαός, παρ' όλο που στο τέλος είναι κυρίαρχος, πρέπει να είναι και υπεύθυνος, και διορατικός, και σθεναρά ηθικός. Γιατί πρέπει να πούμε λοιπόν ότι αυτός ο εξοργιστικά καλομαθημένος και κολακευμένος λαός έπασχε και εν μέρει ακόμα πάσχει από πολιτική πρεσβυωπία και συγχρόνως υπερμετρωπία. Δεν βλέπει δηλαδή ή βλέπει αυτό που επιθυμεί κι όχι αυτό που συμβαίνει. Εγκρίνοντας επί σειρά ετών τον Γιώργο, επέτρεψε να κρυφτούν πίσω του μια σειρά από απίθανοι καρεκλοκένταυροι της εξουσίας, επιτήδειοι εξολοθρευτές και επικίνδυνα ανεπάγγελτοι που όμως όλοι προέκτειναν αυτό που ο ίδιος ο λαός ενείχε: μια ασυγκράτητη, ενεστωτική ηδονοθηρία, έναν ανεξήγητο, μαζικό εγωισμό σε συνδυασμό με μια πονηρή νωθρότητα.

Ο λαός αρνούμενος τον Γιώργο, βρίσκει τη δίοδο για να αναπαράγει το «πνεύμα του». Οι τελευταίες εκλογές ενέκλειαν την κουλτούρα του Γιώργου. Διλημματικός, ηθικιστικός, εκβιαστικός λόγος, συκοφαντία, τρομοκρατική συμπίεση των πολιτικών κατασκευών, πολιτική απροσδιοριστία και ανάλγητο ψέμα. Ωραία, έστω. Διδάχτηκε ο λαός - παίρνοντας στον τάφο βέβαια κι αυτούς που διέβλεπαν και φυσικά δεν ψήφιζαν, αλλά και τα σπάνια, συλλογικά αγαθά που αποτελούσαν τη ματωμένη, μετεμφυλιακή αποταμίευσή του: νοσοκομεία, σχολεία, υποδομές, χαρά. Ο λαός μπορεί να γίνεται αυστηρός και επιεικής. Μπορεί να ταλαντεύεται και να αιωρείται αμφίθυμος και δύσθυμος. Ανεπίδεκτος μάθησης δεν επιτρέπεται να είναι. Εάν υποθέσουμε ότι έχουμε έναν λαό που μαθαίνει από τα λάθη του, και αναθεωρεί τις αποφάσεις του τότε αυτά τα διάσπαρτα σκοτεινά άστρα πού απευθύνονται αν όχι σε ευρείες υπόγειες λαϊκές παραδοχές; Για παράδειγμα, ο Γέροντας Κονίτσης αναβιώνει επιθετικά «το ξεπάτωμα» των κομμουνιστών στον Γράμμο, σε ένα αντιχριστιανικό κήρυγμα μίσους. Οι νεοφασιστικές ομάδες διευρύνουν μια δόλια, λαϊκιστική δράση εξαγοράς και τρόμου. Μιντιακές επιθέσεις συκοφαντίας και τρομοκρατίας σε ποικίλους κοινωνικούς στόχους, στη μόρφωση και στις μορφωτικές εκπαιδευτικές δομές πρωτίστως. Επίσης μια μαζική και αναίμακτη απολάκτιση δημόσιων περιουσιακών αγαθών.

Ολόκληρο το τελεστικό πολιτικό σύστημα υποτίθεται σύρθηκε στα Μνημόνια και την υποτέλεια, από τα τετελεσμένα του «καταραμένου εγγονού». Τότε τι εμποδίζει μια ακέραια αρχή με πλήρες νομικό οπλοστάσιο να ερευνήσει τη σκοτεινή υπόθεση Μνημόνιο; Δεν ξέρω αν έχω δίκιο, πάντως αυτή η συμφόρηση δικαίου και αδίκου, οι τρομοκρατικές εκτροπές, οι φοροκλοπές και η απίστευτη νιρβάνα, αυτός ο μαύρος αστερισμός, σαν να αποκαλύπτει έναν λαό εκστασιασμένο από την ίδια του τη συντριβή.

* Ο Δημήτρης Α. Σεβαστάκης είναι ζωγράφος επ. καθηγητής ΕΜΠ.
========================================================

Κεραμιδόγατος

 ο μαντουμανταδόρος-(Β.Π)

Δ.ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ:ΤΟ ΑΝΕΚΦΡΑΣΤΟ "ΔΙΚΙΟ ΤΟΥ ΕΡΓΑΤΗ"

Απολύθηκε, χωρίς να πηγαίνει άσχημα η 

επιχείρηση. Περίλυπος, μπήκε στο ταμείο ανεργίας. Την άλλη μέρα χτύπησε το καρτοκινητό του. «Πόσα παίρνεις απ' το ταμείο;» ρώτησε το αφεντικό. «350». "Σου πληρώνω τη διαφορά μέχρι τα 800 που σού 'δινα. Έρχεσαι;" Ο εργαζόμενος δεν σκέφτηκε καθόλου. «Ναι». Το αφεντικό, μέσω του ταμείου ανεργίας, κρατικοποίησε ένα μέρος του μισθού του εργάτη του. Επίσης μέσω της μαύρης εργασίας, γλύτωσε τις ασφαλιστικές εισφορές, δηλαδή αποϋλοποίησε μέρος των συλλογικών εσόδων των ταμείων που τον βάραιναν αλλά και κρατικοποίησε τη μελλοντική περίθαλψη του εργαζόμενου, αφού το εθνικό σύστημα υγείας (ακόμα) δεν αφήνει, έστω τον ανασφάλιστο, να πεθάνει στον δρόμο. Διπλό όφελος για τον εργοδότη, μετριασμένη ζημιά για τον εργαζόμενο. Τον μήνα παίρνει αυτά που έπαιρνε. Αυτό τι είναι; Σε ποιο κοινωνικό σύστημα θα το ενέτασσε η ιερατική πολιτική φιλολογία; Στον υγιή καπιταλισμό μέσα στον οποίο λειτουργεί ο ανταγωνισμός και η επιχειρηματικότητα; Στον μεταρρυθμισμό που μέσα από τη μεταβλητότητα και την αντιγραφειοκρατική (ή ΜΚΟ) εργασιακή ευλυγισία επιτρέπει στις «υγιείς δυνάμεις της κοινωνίας να δημιουργήσουν την άλλη Ελλάδα»; Αλλά και το αριστερό αφήγημα, πού θα τοποθετούσε το περιστατικό; Σε ποιο δικαϊκό σχήμα; Στο πιεζόμενο δίκιο του εργάτη ή στην αναλγησία του εργοδότη; Μ' αυτή την ηθικίζουσα κατασκευή θα ξεμπέρδευε μεν από τις δύσκολες ερμηνείες, αλλά πράγματι θα συλλάμβανε το πρόβλημα; Θα μπορούσα να προσθέσω κι άλλα περιστατικά υβριδικού δικαίου, ενδιάμεσης και αχαρτογράφητης εργασιακής ταυτότητας: πέρα από τα γνωστά της λαθρεργασίας των μεταναστών, ή τα αφορολόγητα των υδραυλικών, των ψυκτικών και των «μερεμετάδων», θα μπορούσα να προσθέσω πάρα πολλά παραδείγματα της ίδιας της φορολογικής δομής, που αποκλείει κάθε όφελος από τη φορολογική ευκρίνεια και τιμιότητα. Το Δίκαιο είναι μια «τραγωδία των κοινών αγαθών» που πρέπει να ιδιωτικοποιηθεί, όπως η κοινωνική ασφάλιση ή οι υπηρεσίες κοινής ωφελείας. Στη νεοφιλελεύθερη κοσμοθέαση η Δημοκρατία και η συνακόλουθη ανασυγκρότηση του Δικαίου, όπως και κάθε συλλογική ρυθμιστική κατάσταση, είναι μια ελαττωματική συνθήκη που υπονομεύει τις αποδόσεις και τη βελτιστοποίηση. Η Δημοκρατική συνθήκη πρέπει να αντικαθίσταται από τους τεχνοκράτες και τις μικρές ελίτ, θα 'λεγε ο Χάρβεϊ. Τους φίλους του κ. Παπακωνσταντίνου π.χ. Τον κ. Μόσιαλο. Τον γυμναστή του Παπανδρέου. Όπως ανασυντάσσεται, έξοχα ρευστοποιούμενο, το διεθνές δίκαιο με βάση την ισχύ (ελεύθερη διακίνηση αγαθών, ιδεολογίας του ισχυρού και ανάσχεση του αντίστροφου φαινομένου, των μεταναστευτικών ροών), έτσι και στο εργασιακό δίκαιο πρέπει να εγκαθίσταται η καπιταλιστική ανομία, δηλαδή η ανάλγητη μεταβλητότητα με την οποία κάθε σχέση ορίζεται ισχυοκρατικά. Μέσα στο Δίκαιο συμπυκνώνονται σε κάποιο βαθμό μεγάλες πολιτιστικές ώσεις, συλλογικές παραδοχές, κατακτημένες ποιότητες. Διαμορφώνεται έτσι ένα δαιδαλώδες στρώμα από ρυθμίσεις αργές, πολυτελείς, αντιπαραγωγικές, για τη νεοφιλελεύθερη αντίληψη. Έτσι μοιάζει εξαιρετικά σφριγηλό το είδος εργασιακής ανηθικότητας που περιέγραψα στο αρχικό παράδειγμα. Μέσα σ' αυτό το πεδίο εργασιακών ανακαθορισμών, που υπήρχε βέβαια, αλλά θεσμίσθηκε και νομιμοποιήθηκε πολιτικά και πολιτιστικά από την κυβέρνηση Παπανδρέου και των διαδόχων του, φύονται ποικίλα φρούτα. Ανέντιμοι επιχειρηματίες με κέρδη και θράσος, που μειώνουν μισθούς και απολύουν (για λόγους ανταγωνισμού ή απλής βουλιμίας). Τίμιοι μικροεπιχειρηματίες που πιέζονται από δάνεια και αναδουλειές, που επίσης προσπαθούν να τα βρουν σε άλλη μισθολογική στάθμη με τους εργαζόμενους. Εργαζόμενοι που καρφώνουν συναδέλφους τους στον προσωπάρχη, ώστε στη πιθανή απόλυση να την πληρώσουν οι τελευταίοι. Ηθικοί εργαζόμενοι που στέκονται (αδιανόητα και αξιοθαύμαστα) αλληλέγγυοι και συντροφικοί. Διανοούμενοι που δεν τους ενδιαφέρει η μισθοδοτούμενη επιτροπή ή η κομματική καρέκλα, αλλά η σκέψη και η ακεραιότητα του πνευματικού τους διαβήματος, καριερίστες καλλιτέχνες των επιχορηγήσεων και των γλειψιμάτων κ.λπ. Μια θάλασσα περιπτώσεων, παρεκκλίσεων, μικροηρωισμών. Η ανερχόμενη Νέα Αριστερά τι λέει γι' αυτές τις ενδιάμεσες ζώνες δικαίου που συστήνουν και ένα ενδιάμεσο βλέμμα, ένα ενδιάμεσο ηθικό νόημα, αλλά και μια υβριδική ιστορική μαρτυρία; Μπορεί ένα αμιγώς πολιτικό ερώτημα να τεθεί στη σφαίρα της ηθικής τεκμηρίωσης; Μπορεί να διαχωριστεί το δίκαιο στις διαφορετικές ποιοτικές επικράτειες; Πράγματι συστήνεται ένα κουβάρι από διερωτήσεις και ηθικές απολαβές ή απώλειες. Η μεταμοντέρνα καταστροφή των αλληλουχιών και της ενότητας της ιστορίας έχει έρθει σε ενισχυτική προστριβή με ένα πολύπλοκο σύστημα αντινομιών και ανασυγκροτήσεων. «Πώς να εγκαθιδρύσουμε μια αναγκαία ακολουθία ανάμεσα στα διάσπαρτα συμβάντα; (Στην ιστορία συμβαίνουν) παλίνδρομες ανακατανομές που προκαλούν την εμφάνιση πολλών παρελθόντων, πολύμορφων αλληλουχιών, πολλών ιεραρχιών της σημαντικότητας, (...) πολλών τελεολογιών (...). Δεν είναι πλέον το πρόβλημα του θεμελίου (...) αλλά των μετασχηματισμών που ισχύουν ως θεμελίωση και ανανέωση των θεμελιώσεων». Θα μπορούσα ίσως να χρησιμοποιήσω τον Φουκώ στην καλή μετάφραση του Κ. Παπαγιώργη. Στο ερώτημά του «ποιο είναι το νόμιμο επίπεδο τυποποίησης, ερμηνείας, δομικής ανάλυσης, προσδιορισμών της αιτιότητας» -εντέλει ανάκτησης μιας συνέχειας- θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί ότι η Ιστορία (κάθε μεγάλο αφηγηματικό σχήμα) ως βούληση κατοπτρίζεται και επιβεβαιώνεται στη μαρτυρία (στη μερίκευση, το περιστατικό, στο θραύσμα δικαίου) παραμορφώνοντάς την. Κατ' αυτόν τον τρόπο, η μαρτυρία υποδαυλίζει την ιστορία. Το νέο «δίκιο του εργάτη», λοιπόν, είναι προνομιακό ερώτημα της νέας αριστερής βούλησης στην ιστορική της προσπάθεια να συλλάβει την αρχιτεκτονική της έκρηξης, της διασποράς των θραυσμάτων. Ή μήπως «έχουν χαθεί οι δυνατότητες της ολοποίησης»;
Και «στη θέση της διαρκούς χρονολογίας του Λόγου, την οποία στρέφαμε προς την απρόσιτη καταγωγή (...) εμφανίστηκαν κλίμακες ανυπότακτες σε ένα και μοναδικό νόμο, μη αναγώγιμες στο γενικό μοντέλο μιας συνείδησης που πορίζεται, προοδεύει και θυμάται»; Η Αριστερά πρέπει να απαντήσει με την ηθική της Αριστεράς.

* Ο Δημήτρης Α. Σεβαστάκης είναι ζωγράφος, επ. καθηγητής ΕΜΠ 
========================================================

Κεραμιδόγατος

 ο μαντουμανταδόρος-(Β.Π

Δ.ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ:Η ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΩΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ

Η ανικανότητα δεν είναι μόνο μειωμένη ικανότητα, αλλά ειλημμένη και επεξεργασμένη πολιτική επιλογή. Οι ελληνικές ποικιλίες ομάδων εξουσίας πρέπει να είναι επινοητικές και καπάτσες στην κάρπωση, τον σφετερισμό του δημόσιου πολιτικού αγαθού, αδίστακτες στην εξόντωση του αντιπάλου, αλλά πρέπει να είναι νωθρές, εθελόδουλες και διεφθαρμένες, στη δουλειά για την οποία προορίζονται: την άσκηση και παραγωγή με πολιτικά μέσα, διοικητικού έργου. Που σημαίνει ότι δεν είναι ακριβώς ανικανότητα αυτό που τις διατρέχει, αλλά μια επαρκής, επιβλητική και σχεδιασμένη ανεπάρκεια. Το ότι δηλαδή τα τελευταία χρόνια αποκαλύφθηκε ότι το προσωπικό των κομμάτων, ή των υποομάδων εξουσίας, έχει αυτή την εξαιρετική αδυναμία, ένα παραλυτικό τρακ, τρέμουλο ώστε να διαχειριστεί τα πράγματα, τα απλά πράγματα καθημερινής διοικητικής λειτουργικότητας, μέχρι τα σύνθετα θέματα στρατηγικής, αυτό δεν σημαίνει ότι κτίζονται οι άνθρωποι των εξουσιαστικών ελίτ, στο ανεπάγγελτο ή ατάλαντο, αλλά ότι οργανώνουν την καριέρα τους σε μια βαθιά και επιλεκτική αβουλία. Έτσι επιλέγονται από το σύστημα, αυτό το χαρακτηριστικό είναι το προεξάρχον για την καριέρα τους. Το βλέπουμε π.χ. τώρα όπου δεν μπορούν να κάνουν κιχ, να αντιτείνουν ελάχιστη λογική, μπροστά σε ένα (γραφειοκράτη και απολύτως αδιάφορο για αποτέλεσμα) τροϊκανό υπάλληλο, αλλά μπορούν να υπογράψουν αποφασιστικά, αστόχαστα και φανατισμένα μια απόφαση για την Αγροτική Τράπεζα, δηλαδή για την ουσιαστική ιδιωτικοποίηση της υποθηκευμένης αγροτικής γης.

Αυτή η διαβαθμισμένη διπροσωπία, καχεξία και επιθετικότητα συγχρόνως, που την ονομάζουμε συνήθως ανικανότητα, τελικά και εκ του αποτελέσματος, είναι μια εξυπηρετική και σχεδιασμένη πλαδαρότητα. Είναι απαιτητό από έναν πολιτικό καριέρας να είναι ευλύγιστα και τουμπαριστά αργός και γρήγορος συγχρόνως. Να είναι μείγμα αδύναμης συνθετικής βούλησης, αλλά σιδερένιας και υπάκουης αποφασιστικότητας π.χ. να συγκρουσθεί «με τις συντεχνίες». Η ανάδειξή του κατ΄ αρχήν στο κόμμα, στην συνέχεια στις κρατικές δομές, βασίζεται στην εμπρόθετη και ενσυνείδητη νωθρότητά του. Η ελληνική κοινωνία εισέρχεται κλασματικά και κατρακυλώντας στη μετανεωτερικότητα μέσα από τους πολιτικούς τυχοδιωκτισμούς της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας, μέσα από την εκβιασμένη οικονομική δανειοληπτική στρέβλωση που θεμελίωσε ο Κώστας Σημίτης, μέσα από την πολυετή και εγκληματική αποπαραγωγικοποίηση που έστησε τη δουλεία πολύ πριν την κρίση του 2009, μέσα από τη πυκνή κατίσχυση του life style και την ακόλουθη, κατακλυσμιαία εκπτώχευση της μεσαίας τάξης.

Όλα συνέβησαν γρήγορα και αντινομικά, αφού στην Ελλάδα δεν ωριμάζουν οι συνθήκες, δεν κυοφορούνται μακρές, γενετικές τροποποιήσεις των κοινωνικών ανασυγκροτήσεων, αλλά βίαιες κανονιστικές εισροές ή εισβολές. Οι ελληνικές πολιτικοοικονομικές ελίτ, προσδένονται στον αυτόματο πιλότο ενός υπέρτερου θεσμικού και πολιτιστικού συστήματος (της νεοφιλελεύθερης Ευρωπαϊκής Ένωσης αυτή την περίοδο), δεν έχουν την ιστορική πολυτέλεια, ούτε τα εποπτικά και νοητικά εργαλεία να συγκροτήσουν θέσεις οικονομική θεωρία, πολιτικό αφήγημα, αλλά σε μια μικροσκοπική αυτοσυντήρηση, γίνονται οι απλοί ακόλουθοι.

Η μετανεωτερικότητα «αντιλαμβάνεται τον κόσμο ως απρόοπτο, αβέβαιο, αθεμελίωτο, ανόμοιο, ασταθή και ακαθόριστο, μια σειρά από μη ενοποιημένους πολιτισμούς ή ερμηνείες», η μετανεωτερικότητα συγκρούεται με τα κοινωνικά πρότυπα -απότοκα του Διαφωτισμού που είναι απελπιστικά καθηλωτικά για τη νέα συνθήκη του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού, «του εφήμερου, αποκεντρωμένου κόσμου της τεχνολογίας» (Ίγκλετον).

Ο Παπανδρέου λοιπόν και η πολιτικο-φιλική ομάδα του αλλά κυρίως ένα φαινόμενο που θα το έλεγα ως « γεωργακισμό», με την υγιεινολογική και ηθικιστική υστερία γύρω από τα «ελαττώματα της φυλής», έκρυψε αυτό που πράγματι συνέβη: τη χοντροκομμένη έλευση και από την πίσω πόρτα, αυτού που ο Λας εντόπιζε πριν από 17 χρόνια: «...ο εκδημοκρατισμός της αφθονίας -η προσδοκία ότι κάθε γενιά θα απολαμβάνει βιοτικό επίπεδο υψηλότερο από τους προκατόχους της- έχει αναστραφεί με αποτέλεσμα να αρχίσουν να αναεγκαθιδρύονται παμπάλαιες ανισότητες, μερικές φορές με τρομακτικό ρυθμό, μερικές φορές τόσο σταδιακά που να είναι αδιόρατες». Έτσι το νέο πολιτικοσυγκροτησιακό σχήμα: όλο και μεγαλύτερο μέρος του εθνικού προϊόντος να πηγαίνει σε πιστωτές, είναι συνεπέστατο με τις συστροφές σε παγκόσμιο επίπεδο, των προηγούμενων δεκαετιών, της μετάβασης δηλαδή από τον παραγωγικό στον φορμαλιστικό καπιταλισμό.

Οι ελληνικές πολιτικές ελιτ με την εκπαιδευμένη αβουλία τους έγιναν το όχημα μιας βίαιης, μεταχρονολογημένης εξάρθρωσης, όχι μόνο της οικονομίας, αλλά κυρίως της ανθρωπιστικής και συλλογικής πεποίθησης. Αυτή η μαζική αναθεώρηση κάθε προοδευτικού προτύπου και κληρονομιάς, κάθε ρυθμιστικού μετριασμού, κάθε ισορροπίας κοινωνικών ομάδων και ετεροτήτων, διαμορφώνει και επηρεάζει και τις ποιότητες του λεγόμενου «λαϊκού κινήματος». Συχνά λομπίστικες λογικές θέλουν απλώς μερίδιο ισχύος και όχι κοινωνική δικαιοσύνη. Στην ανεπάρκεια των ελίτ αντιστοιχεί μια ποιοτική απομείωση και πλευρών του λεγόμενου κινήματος. Αυτό που φαίνεται κεντρικό επίδικο αίτημα για τη Νέα Αριστερά, δεν αφορά μόνο την πολιτική, παραταξιακή ενοποίησή της, αλλά την αναμόρφωση των πολιτικών και πολιτιστικών κωδίκων και χαρακτηριστικών του κινήματος. (Θα επανέλθω στο θέμα).

          Ο Δημήτρης Α. Σεβαστάκης είναι ζωγράφος, επ. καθηγητής ΕΜΠ

========================================================

Κεραμιδόγατος

 ο μαντουμανταδόρος-(Β.Π)

Δ.ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ:Η ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΡΕΠΕΙΑ

Το καινούργιο ασημένιο σεντάν κοκάλωσε στην κεντρική συνοικιακή λεωφόρο. Η κίνηση μπλόκαρε. Βγήκε η περιπτερού και έδωσε την απογευματινή συντηρητική εφημερίδα. Το λεωφορείο από πίσω σφύριξε. Ο γέρος έβρισε. Θεωρούσε αδιανόητο να ανυπομονεί κάποιος 8 το βράδυ να γυρίσει σπίτι του. Κοίταζα τον ζαρωμένο αντιπαθητικό καρπό να ακουμπάει στο παράθυρο. Ρολόι με ασημένιο μπρασελέ. Φρίκη. Μου θυμίζει εφορία επί χούντας ή κάτι που έχει σχέση με αγορά χαρτοσήμων. Πόσα τετραγωνικά θα είναι το αυθαίρετό του; Πότε καταπάτησε μέσω συνεταιρισμού το οικόπεδο στη Λούτσα; Ποιο βράδυ του '80 έριξε τα παράνομα μπετά; Πρέπει να μισώ τους γεννηθέντες το 1940; Αυτούς που μόλις προχθές, και εν μέσω κρίσης, εξήγαγαν 20.000 ευρώ στην Άπω Ανατολή ή τη Γερμανία αγοράζοντας στα 65 ή στα 70 τους καινούργιο αυτοκίνητο από το εφάπαξ; Αυτούς, που, θέλοντας να «προστατεύσουν» τη σύνταξή τους, το παλαιό δυάρι που νοικιάζουν σε Ρουμάνους, το οικόπεδο με το αυθαίρετο στη Λούτσα, το καινούργιο αμάξι euro 5, ψήφισαν τυφλά; Αυτούς που αψήφησαν τους φοιτητές, τους ντελιβεράδες, την κόρη μου, τους άνεργους διανοούμενους, τους νέους εργάτες, τις μονογονεϊκές ή στεγνές νέες οικογένειες;

Πρέπει να μισώ, για λογαριασμό κάθε αφανισμένου, αυτούς που ψήφισαν εναντίον της μεγάλης πραγματικότητας; Είναι πολιτική απάντηση η απέχθεια στον εγωπαθή γέρο; Αυτόν που γλύτωσε απ' όλα; Τον κεντρώο υποθηκοφύλακα όλων των συμβάσεων, κάθε μικροαστισμού, κάθε νοικοκυρίστικης αυτοσυντήρησης; Αυτόν που πήδαγε από νικητήρια παράταξη σε ανερχόμενη παράταξη, αυτόν που μπορούσε να κράζει την «επάρατο» Δεξιά και τώρα τον «λαϊκισμό» - αναλόγως συμφέροντος και δυσώδους ιδιοτέλειας; Δεν ξέρω αν η άσκηση αυτοσυγκράτησης απέναντι σε μια ιστορική λαϊκή κουτοπονηριά, απέναντι στην έξυπνη θέωση της αντιπαραγωγικότητας, απέναντι στο διαρκές ρουσφετολογικό τέχνασμα είναι πολιτική απάντηση.

Εκείνο που καταλαβαίνω είναι ότι δεν μπορεί να χτιστεί πολιτική απάντηση χωρίς να βάζει μέσα της, χωρίς να εσωτερικεύει και τις ενδιάμεσες ζώνες και τα γκρίζα στοιχεία που αφορούν αυτή την άτυπη, αλλά ευρεία παρεκτροπή. Την εκτροπή του αυτοαναφορικού ψηφοφόρου που βρίζει το ΠΑΣΟΚ μόνο όταν δεν του «τακτοποίησε» και τον γιο -εκτός από την κόρη και την ανιψιά- στον πολιτικά φιλικό δήμο. Αυτή την ακατάγραπτη, ψιθυριστή απρέπεια που συγκροτεί τον εμφύλιο φόβο των γενεών. Δεν ξέρω αν τα γενικά εργαλεία της Αριστεράς, τα μεγαλόσχημα και αβρόφρονα εργαλεία με τα οποία ηγείται των οραμάτων, των ψευδαισθήσεων και των κοινωνικών αγώνων, μπορούν να εξηγήσουν και να επιλύσουν, μέσα στην εργαστηριακή τους στιλπνότητα, ακουμπισμένα στην άσπρη αντιβακτηριδιακή πολιτική γάζα. Δίπλα στην τεχνική ανάλυση της μεγάλης σκέψης, της μεγάλης οικονομικής σύνθεσης, δεν ξέρω αν μπορεί να χωρέσει η ανάλυση της απλής απέχθειας.

Σίγουρα, όμως, αυτό το ημίαιμο και ημίφωτο κομμάτι πραγματικότητας δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί με μια ρητορική και ενίοτε συγχωρητική προσαρμογή στις γνωστές αριστερές κοινοτοπίες. Το κομμάτι της πραγματικότητας που λέει ότι οι πάνω από 55-60 ετών ψήφισαν συντηρητικά, βυθίζοντας ξανά και με μανία τους νέους στο δανειοληπτικό και εν τέλει παραπολιτικό τέλμα. Ε, αυτό πρέπει να το ξανασκεφτούμε αναθεωρητικά.

Πολλά έχουν πληρώσει οι «απέξω» και οι νέοι, στις εμμονές και στους φόβους των διπλανών τους. Άκομψο βέβαια να εντοπίζεις την ηλικία, δυσνόητο να εντάσσεις στην αριστερή μεθοδολογία βιοψυχολογικές και πολιτιστικές αναλυτικές παραμέτρους. Φυσικά. Όμως πολιτική ανάλυση που γίνεται σε συνθήκες εργαστηρίου χωρίς να βλέπει τη ζωή και την άδικη ζωή και τη απρεπή πλευρά της ζωής, δεν μου αρκεί. Σ' εμένα δεν αρκεί. Ξέρω τη ζούγκλα, γνωρίζω αυτά τα υβρίδια των 32 χρόνων που γαντζώνονται ως σύμβουλοι και εξωπολιτικοί ειδικοί στις δομές εξουσίας. Γνωρίζω τη θανάτωση που προκαλούν οι δικές τους απολαβές και η αφόρητη, ποζάτη ανικανότητά τους στους ταπεινωμένους συνταξιούχους εργάτες. Γνωρίζω τους έξυπνους νεο-γέρους θηρευτές των ευρωπαϊκών προγραμμάτων και της κατάλληλης γνωριμίας - κόμβου. Βλέπω σ' αυτούς το διαλεκτικό ισοδύναμο του θρασύτατου τέως κατασκευαστή πολυκατοικιών. Ξέρω ότι η εξουσιαστική κοινωνία εμπρόθετα βυθίζει στον εμφύλιο τα κομμάτια της, ότι κομματιάζει τα κομμάτια της. Και σκέφτομαι τα παιδιά, τους νέους ως απένταρους συνταξιούχους, μιξάρω τις ηλικίες, ενώνω τις αιτίες, συνδέω τις λύπες.

Ανάβει το πράσινο. Η αγωνία και η πολιτική απορία με γερνάει. Ή μάλλον καταφέρνω να εκνευρίζομαι με το διπλό γήρας. Των όντως πολιτικά γέρων του συντηρητισμού και των στρεψόδικων, γηραλέων νέων του αριβιστικού αναλφαβητισμού. Κι αυτό με βοηθάει ν' αγαπήσω τους χαμένους. Να καταλάβω τη βαθιά και άχρονη ηλικία της ανθρωπιστικής απώλειας.

*Ο Δημήτρης Α. Σεβαστάκης είναι ζωγράφος,
 επ. καθηγητής ΕΜΠ

========================================================

Κεραμιδόγατος

 ο μαντουμανταδόρος-(Β.Π)

Δ.ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ:ΘΕΛΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ή ΣΕΝΑΡΙΟ

Είναι αξιοθαύμαστη η νέα αγωνία για το συγκεκριμένο, για την απαλλαγμένη από αντιφάσεις κυβερνητική πρόταση. Αυτή η πολεμική μέριμνα των κομμάτων εξουσίας ν' αποκαλύψουν το «σκοτεινό και ύποπτο» πρόσωπο μιας αριστερής αντίφασης, μιας διχογνωμίας στελεχών, αυτή η μανιώδης έρευνα στα έγκατα των σημείων στίξης, στα κενά ανάμεσα στις φράσεις, στις συντακτικές αρρυθμίες των Συριζαίων.

Αξιοθαύμαστη αυτή η καταδιωκτική αγωνία για τις διατυπώσεις, τα ρήματα, τα υποκείμενα, την ακρίβεια, την πειθαρχία της γλώσσας των στελεχών. «Τι θα κάνετε αν ο Ραχόι κακοξυπνήσει;». Εκτός της κρίσης, εκτός της λύπης, εκτός της κοινωνικής εκμηδένισης, ζούμε και μια επανάσταση της γλώσσας, μια ανακαίνιση των φλύαρων σημασιών. Ο νέος λόγος πρέπει να στερείται αντιφάσεων. Να μην ενσωματώνει το πολύπλοκο κοινωνικό θυμικό, τα σύνθετα επίδικα. Ο νέος λόγος πρέπει να είναι καθαρός, δυσκίνητος και αμόλυντος.

ΠΟΙΟΙ αγωνιούν; Αυτοί που παρέλειψαν αδίστακτα και αναίσθητα το θεσμικό τους καθήκον -για το οποίο πληρώνονταν κιόλας-, να μελετήσουν δηλαδή, να αντισταθούν ή έστω να προβλέψουν, να διαχειριστούν κρίσιμες υποθέσεις διοίκησης ή στρατηγικής. Αυτοί που δεν είχαν καμιά αμφιβολία για τις νοηματοδοτήσεις, τα ελληνικά και την ευθυκρισία του κ. Γ. Παπανδρέου, που δεν είχαν καμιά αντίρρηση για τις γλωσσικές και πολιτικές παλινωδίες του κ. Σαμαρά, για τις, εκφραστικά, πληθωρικές ακυρολεξίες και ταυτολογίες του κ. Βενιζέλου.

Αυτή η γραμματική και συντακτική ανισοτιμία, από τη μια συγχώρεση και ευρυχωρία για τα αλλεπάλληλα εξουσιαστικά ψεύδη, τις ασυνέπειες, τις ανεπάρκειες των κυβερνητικών στελεχών και από την άλλη αυστηρότητα χουντικού γυμνασιάρχη για τις αδεξιότητες των Συριζαίων, είναι ενδιαφέρουσα. Δεν μπορεί. Κάτι έχει αλλάξει στους κώδικες και την αισθητική. Κάτι οδήγησε τους επαγγελματίες της εξουσίας να αναθεωρήσουν τις γλωσσικές και εκφραστικές προτεραιότητες. Και μάλιστα τις πασοκικές «πρώτες προτεραιότητες» όχι τις «δεύτερες ή τις τρίτες προτεραιότητες »! Νέα γλώσσα, νέα απαιτητή ακρίβεια, νέος casual φανατισμός, νέα επιχειρήματα «αμφιθεάτρου».

ΑΛΗΘΕΙΑ, από τον ΣΥΡΙΖΑ ζητείται πρόγραμμα θέσεων ή σενάριο ; Αν και όχι απ' όλους. Ο κ. Χριστοδουλάκης π.χ. μέμφεται τον ΣΥΡΙΖΑ ότι (δογματικά) δεν μπορεί να παρεκκλίνει, επειδή το «γράφει στη σελίδα 18 του προγράμματος” (“το οποίο δεν το 'χει διαβάσει και κανένας» προσθέτει). Είναι γεγονός ότι τα κυβερνητικά προγράμματα μέχρι σήμερα ήταν διάτρητα, κάτι σαν τον προϋπολογισμό που είναι ένα ανοικτό αφήγημα, μια διαδικασία, μια αισθητική πράξη εν εξελίξει, μια περφόρμανς, μια στιγμιαία τέλεση.

Ναι, αυτή η κουλτούρα του «κάνω ό,τι θέλω», ερήμην κάθε δέσμευσης, η θεώρηση «στάχτης και μπούρμπερης», αυτή η αντίληψη «κομμάτια να γίνει» υπήρξε το κεντρικό εργαλείο διακυβέρνησης. Ένα ανοιχτό μεταβαλλόμενο «σχέδιο», ένας ελεύθερος αυτοσχεδιασμός, που έφερε το Μάαστριχτ, το Δουβλίνο 2, την Κοινή Αγροτική Πολιτική και το εγκληματικό τέλος της αγροτικής οικονομίας, το κλείσιμο των εργοστασίων (ζάχαρης κ.λπ.) έναντι της εισαγωγής αυτοκινήτων, που έφερε το Μνημόνιο 1, το 2, το PSI, αλλά και την πλήρη καταστροφή του λεγόμενου ευρωπαϊκού κεκτημένου.

Κι αυτή η μορφή πολιτικής διεύθυνσης πράγματι έχει συνέπεια και ενότητα. Δεν υπάρχουν αντιφάσεις στο εσωτερικό της διοικητικής ηλιθιότητας, της αμορφωσιάς, της διαφθοράς. Δεν υπάρχει εκεί μέσα κανένας Γλέζος ή Λαφαζάνης ή Σταθάκης ή Στρατούλης ή Δραγασάκης ή Τσίπρας να αποκλίνουν, να απειθαρχούν, να λένε την κουβέντα παραπάνω. Υπάρχει ο κομματικός και κυβερνητικός μουφτής και η ενιαία κομματική εκφώνηση.

ΒΕΒΑΙΩΣ η κοινοτοπία δεν κρύβει αντιφάσεις, ούτε αδεξιότητες η πολιτική στρατόσφαιρα. Αυτή η εκδοχή της πραγματικότητας που έλεγε «για έξοδό μας στις αγορές το 2012» (Παπακωνσταντίνου) ή αυτή που έλεγε για «πρωτογενές πλεόνασμα τον Μάρτιο - Απρίλιο του 2012» (Βενιζέλος). Αυτή η πραγματικότητα εκτός πραγματικότητας πράγματι δεν έχει αντιφάσεις, πράγματι έχει πειθαρχίες. Κάθε θρησκοληψία (και ο κρατικοδίαιτος νεοφιλελευθερισμός και ο πολιτικός υπαλληλισμός και οι εξουσιαστικοί ψυχαναγκασμοί) έχουν γραμμένο το αφήγημα. Τέλειο και νεκρό.

Η άλλη πλευρά έχει το πρόβλημα. Η πλευρά των κοινωνικών αναγκών και της συλλογικής νοημοσύνης. Η πλευρά που κοιτάζει την πραγματικότητα στην έξοχη και οδυνηρή, μικρή πλευρά της και πρέπει να απαντήσει και να λύσει. Αυτή πράγματι έχει το πρόβλημα. Η πλευρά της Αριστεράς, που βγαίνει πιο αδέξια, πιο κακοντυμένη, αλλά και πιο βαθιά, βασανιστική και δύσκολη.

ΔΙΚΑΙΩΣ την κακίζουν, την πιέζουν, τη στριμώχνουν. Η Αριστερά πρέπει να δουλεύει ακατάπαυστα και με τον εαυτό της και με τους αντιπάλους της. Η Αριστερά πρέπει να κτίζεται και με τη γλώσσα της αλλά και με τη γλώσσα των διαφορών. Πρέπει να αποδεικνύει αυτό που οι άλλοι απλώς ισχυρίζονται. Καλά της κάνουν και την πιέζουν. Νομίζω ότι με απροσδόκητο και ελπιδοφόρο τρόπο, για την ώρα, αντέχει και αντιστέκεται.

* Ο Δημήτρης Σεβαστάκης είναι ζωγράφος, 

επ. καθηγητής ΕΜΠ 

========================================================

Κεραμιδόγατος

 ο μαντουμανταδόρος-(Β.Π)

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ:Η ΛΑΜΠΡΗ ΣΕΜΝΟΤΗΤΑ

Γύρω από τα κόμματα παίζεται ένα επίλογο και αδίστακτο δράμα: Κινήσεις και μετακινήσεις, γυρίσματα, συγκολλήσεις, συστροφές, άγχη. Η αγωνία πολλών αυτοπροτεινόμενων ή σπρωγμένων υποψηφίων, κάνει τα χείλη να παίζουν, το μάτι να γυαλίζει, το κινητό να ανάβει. Πολλοί περιφέρουν την (αζήτητη) αξία τους, τη σκονισμένη σπανιότητα του συνηθισμένου. Έχουν την ψευδαίσθηση μιας μεγάλης, εγωπαθούς και ρυτιδιασμένης αυτο-αξίας. Πολλοί, επίσης, επαίρονται ως φορείς μιας ειδικής και σπάνιας συλλογικότητας: Του δωματίου τους. Άλλοι ξέρουν το μαύρο ψηφοδέλτιο που τους περιμένει και είτε αποσύρονται με κατάρες για τον ελληνικό λαό, είτε αποσυντίθενται φοβισμένοι και κίτρινοι σε κανάλια με φώτα νέον, είτε -οι πιο κανίβαλοι- γίνονται δυσώδεις προς τους συνυποψήφιους.

ΔΙΑΡΚΕΙΣ διαβουλεύσεις, ιστοί, κρυφές και πλάγιες πιέσεις, προξενιά και διαζύγια. Σε αυτό το κενό από τις άπειρες ραφές και κρυψίνοα πλεξίματα, οι εκλογές, αν και έχουν μια παρείσακτη υγεία, φέρουν συγχρόνως και την αρρώστια. Να επαναλειτουργήσουν τα μαζικά αντανακλαστικά αποχής ή να ξυπνήσουν τη βλακεία των μαζών ή και να μπουρδουκλώσουν τη συλλογική επιθυμία με τη μαζική βία. Και είναι γεγονός ότι οι περισσότεροι πολίτες αισθάνονται μίσος π.χ. για τον Παπακωνσταντίνου. Όχι τόσο γιατί το δικαιούται, όσο γιατί το αξίζει. Επιτρέπεται όμως;

Ο ΕΛΛΗΝΑΣ αριστερός διαμόρφωσε ένα περίπλοκο και δυσεξήγητο θυμικό κυρίως εξ αιτίας του εμφυλίου. Βρίσκεται διασπασμένος συναισθηματικά απέναντι στην ορμή του πλήθους, σπάνια όμως εκφράζει τον πολιτικό θυμό του με τη βία, αν και αισθάνεται βίαια τη βία. Από την άλλη συγκατανεύει στο ακατάστατο, αποκαθηλωτικό γιούχα εναντίον του Μπεγλιτικού παχυδερμισμού. Χαίρεται με τα γιαούρτια στον Πάγκαλο- τον αυτονόητα κακό του θιάσου. Ξεχνώντας ότι αυτός ακριβώς είναι η ανακουφιστική βαθμίδα ενός πεινασμένου συστήματος. Ο Πάγκαλος δεν είναι ο φορέας του αλλά ο αθροιστής του. Ο Λογιστής του μαζεμένου κακού. Οι υψηλόφωνοι κυβερνητικοί, κάνουν τη βρώμικη δουλειά, αλλά πίσω τους κρύβεται μια επικράτεια Κακού. Εικονογραφούν μεν και εκφωνούν το πρόβλημα, φέρουν χοντροκομμένα την τέλεση, (ο καθένας στον τομέα του), την χοντρόπετση πολιτική διαχείριση, αλλά δεν είναι οι συντάκτες.

Η ΠΥΚΝΗ έκφραση του συστήματος είναι διάχυτη και πιο αποκεντρωμένη. Είναι οι μεγάλες και αδιέξοδες παραδοχές, η αδιέξοδη αειφόρος «ανάπτυξη», ο κρετίνος διαρκής πλουτισμός, η κακοφορμισμένη, δανειοληπτική νεωτερικότητα. Πυκνή έκφραση του συστήματος είναι φυσικά και οι κυβερνητικοί τελεστές αλλά είναι και οι εγωιστικοί πόθοι του πλήθους των οπαδών, είναι η οπαδική κουλτούρα της πλαστικής σημαίας και της κόρνας που αναδιπλασιάζεται πρωτεϊκά και σήμερα, συχνά δε, κρύβεται ακόμα και μέσα στη μαζική οργή. Αυτά τα αντιφατικά και δυσδιάκριτα ερμηνευτικά επιθέματα, κόλλησαν και στο σώμα της Αριστεράς τόσο της κομματικής όσο και της διάσπαρτης. Είναι τα extension στο άλουστο κεφάλι.

ΔΕΝ ΝΟΜΙΖΩ ότι είναι ζητούμενο για την Αριστερά, μόνο η εθνική ανεξαρτησία, αλλά και η δημοκρατική αυτοκυριαρχία. Δεν είναι δικό της αγαθό μόνο η κριτική του συστήματος, αλλά και η διατύπωση και ιχνογράφηση του «άλλου» πολιτικού και ηθικού πεδίου. Και δεν είναι επίδικο μόνο η πολιτική τόλμη και το θάρρος αλλά και η σεμνότητα. Ο ναρκισσισμός και ο επεξεργασμένος αριβισμός είναι εξίσου διαβρωτικά με τον οικονομισμό του μνημονίου, τον τυχοδιωκτισμό των νεοφιλελεύθερων πρασινοφρουρών, την τύφλα της ανθυπονομενκλατούρας που διαθέτει ο τόπος μας.

ΥΠΟ ΑΥΤΟΥΣ τους όρους, το οριακό πολιτικό διάβημα του Δημήτρη Χριστούλα στην πλατεία Συντάγματος, συγκρούεται και αντιδικεί με το κεντρικό και ατάραχο πρόβλημα που προσπαθώ να περιγράψω: το εγωπαθές, ιδιοτελές και καριερίστικο κλείσιμο στην αυτοπροβολή, την αδίστακτη και πολύπλευρη προσαρμοστικότητα , τον πολιτιστικό ρεφορμισμό.

ΠΡΩΤΙΣΤΩΣ η Αριστερά, πρέπει να είναι αληθινή, όχι κομψή. Πρέπει να ξανακερδίσει όχι μια «εμπορική» πολιτική σεμνοτυφία, αλλά τη βαθιά ιστορική σεμνότητα, το μέτρο που εγκαθίσταται από μικρές και μεγάλες διάσπαρτες καθημερινές πράξεις και που συχνά, απολύουμε. Ο ναρκισσισμός είναι εντέλει η κατοπτρική απόσπαση από το πρόσωπο, ένας συμβολικός και ταυτοτικός διπλασιασμός, που αποσημαίνει, απονοηματοδοτεί και εξαφανίζει.

(Ο Δ.Σεβαστάκης είναι ζωγράφος, επ. καθηγητής ΕΜΠ)

========================================================

Κεραμιδόγατος

 ο μαντουμανταδόρος-(Β.Π)

Δ.ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ:Η ΣΕΜΝΗ,ΤΑΠΕΙΝΗ,ΔΙΑΣΠΑΡΤΗ ΙΔΙΟΤΕΛΕΙΑ

Η συμπυκνωμένη κοινωνική οργή δεν φάνηκε να μεταφράζεται στις ενδοπασοκικές εκλογές. Δεν με ενδιαφέρει η αξιοπιστία των αριθμών που ανακοινώθηκαν, όσο η απογοήτευση πολλών από αυτούς που ζουν συντετριμμένοι τις συνέπειες του «σοσιαλιστικού» και κρατικοδίαιτου νεοφιλελευθερισμού. Περίμεναν αυτοί οι πολίτες ότι το μίσος που νοιώθουν θα μεταφράζονταν σε μηδέν ψήφους για τον νέο πρόεδρο. Πολύ μεγάλο κοινωνικό και συλλογικό μίσος, καθόλου ψήφοι. Λάθος. «Το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ», όπως δήλωσε ο νέος πρόεδρος. Ακόμα και τα τεχνάσματα των διπλοψηφιών αυτό δηλώνουν. Είναι εδώ και ως πολιτική οντότητα και ως εκλογική πρακτική. Τι συνέβη; Παρ' όλο το μίσος, υπήρξαν ψήφοι. Παρ' όλη την υπερδεξιά μετατόπιση του ιστορικού κόμματος, υπήρξαν ευγνώμονες και επίμονοι άνθρωποι που πήγαν και ψήφισαν.

Η διάλυση που πέτυχε το κεντρικό όχημα καταστροφής του αστικού κράτους και των θεσμών, το αντιΠΑΣΟΚ υπόλειμμα του ΠΑΣΟΚ, φαίνεται ότι λειτουργεί συσπειρωτικά. «Να τα έχεις καλά μαζί τους, να είσαι γραμμένος στις λίστες για να σωθείς» από τη λιμπιντική κόλαση του παπανδρεϊκού γονιδιώματος. Όσο διαλύει μέσα στην πολιτική τυχαιότητα και ανικανότητα και ταξική πονηριά, τόσο εξουθενώνει. Όσο καταστρέφει τόσο πειθαρχεί. Μια μαύρη πειθαρχία που ποτέ η Αριστερά δεν ενοχοποίησε, δεν τιμώρησε, δεν θυμήθηκε. Η Λαϊκή διαφθορά που φτιάχνει τα εξουσιαστικά εκκλησιάσματα είναι για την Αριστερά μικρή και ελάχιστα ένοχη. Τα μεγάλα ιστορικά σχήματα που μεταχειρίζεται η Αριστερά για να εξηγήσει τις κοινωνικές διαρθρώσεις, μπερδεύονται από τη μικρή και διασπαρμένη ιδιοτέλεια. Το γλείψιμο στην εξουσία είναι άτυπο, ένα παρόραμα της ιστορίας, μια λεπτομέρεια ασήμαντη μπροστά στα μεγάλα διακυβεύματα: τον Σοσιαλισμό, τη Δημοκρατία, το Δίκαιο.

Η αδιάλειπτη ιδιοτέλεια που οδηγεί το χέρι στη δουλεία προς την κομματική εξουσία, η παρανομία του φτωχού, η μικρή καταπάτηση της παραλίας, η ελάχιστη δωροληψία του σκοτεινού κλητήρα είναι ασήμαντες λεπτομέρειες ή κατανοητά μικρά ελαττώματα που η επαναστατική συγκατάβαση πρέπει να συγχωρεί ή να παραβλέπει. Η παράβλεψη όμως αυτή φτιάχνει μια μεγάλη πολιτική τύφλωση. Οι πολιτικές ποιότητες που καθορίζονται από τη μαζική κατάχρηση είναι συντριπτικές και ηγεμονικές. Ναι. Το ΠΑΣΟΚ ακόμα και σ' αυτή τη δεξιότατη μορφή δεν πρόκειται να διαλυθεί γιατί έχει τα ριζώματα μιας αδίστακτης λαϊκής προσμονής. Ο λαός μας διδάχθηκε και μεγάλωσε μέσα σ' αυτή τη δαιδαλώδη ηθική αλληλουχία. Οι άστεγοι, οι νεόπτωχοι, οι αφανισμένοι είναι τα απλά συναισθηματικά και ελεήμονα άλλοθι αυτής της ωμής επιλογής. Ψηφίζω για αρχηγό και επισημαίνομαι. Με βλέπουν, είμαι μαζί τους, κινδυνεύω λιγότερο. Περίπου μια πιο σιωπηλή εκδοχή «αγανακτισμένου πολίτη».

Αυτή την επανεκτίμηση της χαμηλής ιστορίας, της εμπράγματης δηλαδή ιδιοτέλειας, η Αριστερά πρέπει να την κάνει. Όχι για να αντιπροτείνει μια ανάγνωση μνησικακίας και εκδίκησης, αλλά ίσα- ίσα για να την ακυρώσει ηθικά. Όταν δεις την ιστορία και ως προϊόν μίσους, ζήλειας, ιδιοτέλειας, κρυψίνοιας, κουτοπονηριάς, εξαχρείωσης, κτηνωδίας, χαφιεδισμού, ανηθικότητας, τότε έχεις ελπίδα να αναθερμάνεις τις ερμηνείες σου. Να αναδιατυπώσεις τη μεγάλη σύνθεση, εμβαπτισμένη και στις μαύρες πεδιάδες της δυσωδίας του δρόμου.

Αν δει κανείς όλες τις ιστορικές στρώσεις που συγκρότησαν την Ελλάδα, αυτή την ενεργό χαμηλή πεδιάδα θα εντοπίσει. Πίσω από τις μεγάλες πράξεις π.χ. της πείσμωνος και ηρωικής αριστεράς, πίσω από τις υψηλές χειρονομίες ταλαντούχων και ηθικών αστών, πίσω από τη μεγάλη σύλληψη του «άλλου» που συγκροτούν τη μεγάλη ιστορία, το μεγάλο αφήγημα, ο μελετητής θα βρει έξυπνα κρυμμένη τη χαμηλή ζώνη των ενστίκτων κανιβαλικής αυτοσυντήρησης, αφανισμού του διπλανού, καρφώματος, λιντσαρίσματος του ηττημένου. Σαν να γράφτηκε μια επίσημη ιστορία από τις μεγάλες πράξεις, για να «ξεκαρφώσει» την εκλαϊκευμένη πονηριά. Και όλα στο τέλος, αναβαπτισμένα αναμεμειγμένα στον πιο άδικο και άνισο εξισωτισμό. Αυτό το πολιτιστικό υπόστρωμα παράγει την πολιτική σκηνή τουλάχιστον στην εξουσιαστική της εκδοχή. Αυτό το υπόστρωμα είναι ενεργό και στη δόμηση της κρίσης και στην κοινωνική σφαγή που τη συνοδεύει. Και αυτό το βορβορώδες μικρο-ιδιοτελές υπόστρωμα, ενώ πάντα νικάει και διδάσκει και διαμορφώνει, ποτέ δεν εντοπίζεται. Ένας αόρατος, διάσπαρτος και χαμηλός πνιγμός μιας ολόκληρης κοινωνίας.

* Ο Δημήτρης Σεβαστάκης είναι ζωγράφος, επ. καθηγητής ΕΜΠ,

========================================================

Κεραμιδόγατος

 ο μαντουμανταδόρος-(Β.Π)  

Δ.ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ:Ο ΠΡΟΘΥΜΟΣ ΚΑΙ ΛΥΓΙΣΤΟΣ ΑΝΑΠΟΦΑΣΙΣΤΟΣ

Κλείνουν 25 ερευνητικά κέντρα. Ιστοσελίδες ελεύθερης αναγνωστικής πρόσβασης επίσης κλείνουν. Διαλύονται τα πανεπιστήμια, τα σχολεία, οι πράξεις. Σφίγγει ο κλοιός γύρω από εφημερίδες. Η δύσπεπτη πολιτική ηγεμονία έχει ένα διάχυτο άγχος ελέγχου και κατάπτωσης του Διαδικτύου, του λόγου, της κριτικής αιτίας, της παραγωγικής αμφιβολίας, του νοημένου κειμένου. Τελειώνει η σκέψη; Με μέριμνα και νομική επιμέλεια απαλλοτριώνεται το τεκμήριο, η μορφωμένη εγρήγορση, το έκτακτο νόημα. Το νέο Μνημόνιο απορυθμίζει τη μνήμη. Σαν να υπομνηματίζει μια συλλογική αμνημοσύνη. Μια αποφασιστική αποκόλληση από το γνωστικό αγαθό, από τη συνείδηση των πραγμάτων.

Έρχεται στη θεσμική επιφάνεια αυτό που παρήγαγε ο βίαιος νεοπλουτισμός μιας αντιδραστικής και σκοταδιστικής εναλλακτικότητας. Θα μπορούσε να συμπυκνωθεί: Καμιά ενοχή δεν πρέπει να αισθάνεται ο ηλίθιος. Χαρούμενο σώμα, κατάφαση, θετική ενέργεια, τότε. Ή πειθαρχία, ανόητος φόβος, τρέμουλο, τώρα. Σαν να είναι το Μνημόνιο η επικύρωση και η κορύφωση αυτής της συμμετρικής κοσμοθέασης. Σαν να ήρθε στη θεσμική επιφάνεια η παχύρρευστη και σε μεγάλο βαθμό ιδιοτελής μάζα που φορούσε στραβοπατημένα Γκούτσι, ψήφιζε Γιώργο Παπανδρέου και cazual δεξιά - ανάλογα. Αυτή που δημιουργήθηκε από τις ελληνικές “Bild” ή “Sun”. Σαν να θεσμοποιείται η αισθητική της ως πολιτική συνθήκη αυτή τη φορά. Όχι να εξυφαίνεται, όπως με τα glossy σκουπίδια περιοδικά, αλλά να θεσμοποιείται, να συνταγματοποιείται. Η «αναποφάσιστη» μάζα που ρύθμιζε τις εκλογικές νίκες, η μάζα που ανέμενε και σε έναν βαθμό έπαιρνε αδηφάγα από το πολιτικό σύστημα. Πού τρύπωσε στις δημοσκοπήσεις; Πού στέκεται κρυμμένη; Κρατά την αναπνοή της μέχρι να φτιάξουν τα πράγματα; Μέχρι να συνέλθει πάλι το ενδιάμεσο (και πανίσχυρο) κόμμα του λαϊκού τάματος; Το εκπληρωτικό κόμμα όλων των φαντασιώσεων;

Μήπως δεν επιτρέπεται η αριστερά να ενοχοποιεί το «λαϊκό αίσθημα»; Ή μήπως τα προβλήματα της λαϊκής διαφθοράς, της life style βίας, των συνδικαλιστικών καπέλων, της πλέμπας που κατέκαψε τη χώρα, είναι προβλήματα έξω από την αριστερή κριτική ιδιόλεκτο; Ή μήπως πρέπει να γίνει ησυχία, να μην ενοχοποιηθεί κανείς για να μη διαταραχθεί το νέο βολικό αφήγημα; Οι άνθρωποι στην κρίση ξαναγίνονται αυτό που ήταν, που δεν τους άφηνε ο Μύκονος εκδότης να συνειδητοποιήσουν: Αριστεροί, απλώς χωρίς ταξική συνείδηση. Τί θεολογικό σκεύασμα η θεωρία των παραπλανημένων!

Οι ερμηνείες για τη ρευστοποίηση του πολιτικού συστήματος, για τις μετατοπίσεις μέσα στους δημοσκοπικούς ανακαθορισμούς, είναι φλούδα. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν κινήσεις -στο βάθος- πολιτικά άκαμπτες. Δείχνουν μια πηχτή ποιότητα από καθηλώσεις. Διαμαρτυρίες συμμετρικές με τις προγενέστερες εντάξεις. Οι πολίτες και κυρίως η κρίσιμη και -πάντα- ρευστή μάζα λαμβάνει τις νέες θέσεις, κάνει τις πολιτικές συνάψεις στο υπόγειο, και απλώς αποενοχοποιείται μετακινούμενη σε πιο αριστερά και άφθαρτα σχήματα. Από αυτό που χθες τους διόρισε, τους επιβεβαίωσε, τους τακτοποίησε σε αυτό που πιθανόν θα τους λύσει την ενοχική εκκρεμότητα. Η μάζα των αναποφάσιστων ή «επισκεπτών» είναι η μάζα που εγκαταλείπει τον ευεργέτη, είναι η συνένοχη μάζα του πολιτιστικού αφανισμού, είναι τα στραβοπατημένα Γκούτσι με ακτιβιστικές εισπνοές αλόα. Είναι οι ίδιοι που χόρευαν επί χούντας στις εσπερίδες φιλάνθρωπων «κυριών και δεσποινίδων», οι ίδιοι που πλειοδοτούσαν σε καραμανλισμό επί Καραμανλή, σε παπανδρεϊσμό επί Αντρέα, σε εκσυγχρονισμό επί Σημίτη, σε μεταρρυθμισμό επί Γιώργου.

Δεν θα έχουν κανένα πρόβλημα να υπερθεματίσουν σε αντιιμπεριαλισμό επί Αλέκας, σε εξεγερσιακότητα επί Αλέξη, σε νουνεχή επιφυλακτικότητα επί Φώτη. Είναι οι ίδιοι που διαβάλλουν στον προϊστάμενο τον συνάδελφο, που καρφώνουν στον κομματικό γραμματέα τον αντίπαλο και που δεν τους χαλάει να κλείσουν τα ερευνητικά κέντρα αφού δεν «συνδέονται με την αγορά». Αρκεί να μην κλείσει η μπίζνα του έξυπνα ανένταχτου εαυτού τους. Είναι οι ίδιοι δε που πάντα τους συγχωρούσε η αριστερά ή ακόμα χειρότερα που πάντα τους απευθυνόταν και τους πίστευε και κολακευόταν όταν ως «νέα στρώματα» την πλησίαζαν. Η ουδέτερη, άηχη, άνευρη και δυστυχώς άκληρη αριστερά. Νομιμοποιούν τις καταπατήσεις τους και μετακινούνται καταπατητικά στις δημοσκοπήσεις, σπάνια όμως στις εκλογές. Είναι αυτοί που θα τρομοκρατηθούν πρόθυμα στο αυριανό εκλογικό τέχνασμα: αριστερά και δραχμή ή μνημόνια κόμματα και σωτηρία;

* Ο Δημήτρης Σεβαστάκης είναι ζωγράφος, επ. καθηγητής ΕΜΠ

========================================================

Κεραμιδόγατος

 ο μαντουμανταδόρος-(Β.Π)